Library / Kütüphane
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/11147/19
Browse
13 results
Search Results
Now showing 1 - 10 of 13
Article Lessons equitable open access for the to global transition to research(Open Future, 2025) Hagemann, Melissa; Gürdal, Gültekin; Madran, Orçun; Bulut, BurcuOpen access unlocks research and facilitates collaborations to address the world’s greatest challenges. It allows the public to engage with research and supports policymakers, journalists, medical professionals, teachers, students and the general public to translate research into action. Since open access (OA) was defined by the Budapest Open Access Initiative (BOAI) in 2002, a global movement has driven OA from an untested concept into the mainstream. Yet to fully realize the promise of OA that was envisioned when the BOAI was launched, we must ensure that the systems we are building are equitable and enable anyone, anywhere to both access and contribute to the global record of scholarship. To achieve this goal, we can take lessons from countries that pioneered the equitable development of scholarly communications. This paper is based on a series of interviews conducted with OA leaders who are implementing equitable OA models. Today, approximately half of all research articles are OA and freely available to read, yet new barriers have been created for authors to publish. These barriers, including Article Processing Charges (APCs) and the current research assessment system, are not impacting authors evenly. APCs are fees charged by publishers to authors (or their institution) to make their research articles OA. The rise in use of APCs essentially shifts the paywall from the reader to the author. There is growing recognition that OA publishing models that rely on APCs paid by authors are neither equitable nor sustainable. Researchers, including those early in their careers, as well as those in the Global South, often lack the financial resources necessary to pay APCs. Globally, there is a need to reform research assessment and rewards to improve incentives. The current assessment system faces challenges including a focus on metrics over quality, marginalization of important research areas, and a lack of recognition for diverse research outputs and contributions. Many countries in the Global South now use the Web of Science, 1a commercial platform which uses the Journal Impact Factor. While there are myriad problems with the use of such metrics, including a bias towards English-language research, these metrics are often used to determine university rankings. In the Global South, where some institutions do not have the funds to purchase journal subscriptions, leaders have developed their own systems and structures, including publishing platforms and repositories. What they have created is an ecosystem of community-led infrastructure, institutional support for publishing and alternative forms of research assessment which have allowed academics to be involved in the creation of the publishing enterprise and not simply to adopt the governance structures imposed by private interests. Yet these successful initiatives, such as the publishing platforms, Redalyc and SciELO in Latin America, are under threat from commercial models, particularly the APC-based business model, being driven from the Global North. The BOAI20 Recommendations emphasize that “OA is not an end in itself, but a means to further ends. Above all, it is a means to the equity, quality, usability, and sustainability of research.” Equitable models of OA do not charge authors to publish and are openly available online. OA journals which do not charge fees to read or publish in have become known as diamond journals. In addition, depositing versions of articles into institutional or subject based repositories, known as the green route, also represent an equitable form of OA. These equitable models of OA are supported by community-governed infrastructure, akin to a Public Digital Infrastructure for OA. Through interviews with OA leaders in Chile, Costa Rica, India, Indonesia, Mexico, South Africa, Türkiye, and Zimbabwe who are implementing equitable models, I offer lessons for the global transition to equitable OA.Article Citation - Scopus: 3University Librarians’ Perceptions of Artificial Intelligence, Its Application Areas in Libraries, and The Future(University and Research Librarians Association (UNAK), 2024) Gürdal, Gültekin; Çuhadar, Sami; Mert, Selma; Gezer, Çağatay; Helvacıoğlu, Ece; Arus, Oya; Aslan, Özlem; Karslı, Melahat; Sönmez, Çiğdem; Taş, Ali; Açıkalın, Cansu; Mazlumoğlu, Ayça Aydemir; Erken, Mehmet; Yılmaz, Müberra; Çerkez, Özlem Araz; Uğur, Emrullah; Menemenlioğlu, Alper; Şenoğlu, Aysel; Atlı, Songül; Cuhadar, Sami; Gurdal, Gultekin; Erken, Mehmet; Mert, Selma; Gezer, Cagatay; Helvacıoğlu, Ece; Atli, SongülGünümüzde kütüphaneler, değişen teknoloji ve yeniliklerden etkilenen kurumlar arasında yer almaktadır. Yapay zeka teknolojilerinin popüler hale gelmesi, kütüphane hizmetlerini de dönüştürmeye başlamıştır. Bu araştırmada, Türkiye’deki üniversite kütüphanelerinin yapay zeka teknoloji ve uygulamalarının gelişim sürecinde yapmış olduğu ve yapmayı planladığı düzenlemeleri tespit etmek ve ilgili döneme özel geliştirdikleri hizmetleri belirlemek amacıyla bir anket uygulanmıştır. Anket, Türkiye’deki 208 üniversite kütüphanesinden 111 üniversite kütüphanesi yöneticisinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizi ile üniversite kütüphanelerinin yapay zeka teknolojileri ve uygulamaları hakkındaki durumu, bilgi ve farkındalık düzeyleri belirlenmiş, eksik ve zayıf yönlerin geliştirilmesine yönelik önlemler ve öneriler sunulmuştur. İlgili araştırma, yapay zeka konusunda Türkiye’de üniversite kütüphanesi yöneticilerinden görüş ve öneri alarak gerçekleştirilen ilk ve en kapsamlı çalışmadır. Araştırma bulguları, üniversite kütüphanelerinin ChatGPT, Gemini, Grammarly vb. yapay zeka uygulamalarını belirli düzeyde kullandıklarını ancak yapay zeka ile ilgili kurumsal politika geliştirme, personele yetkinlik kazandırma ve planlama konularında ihtiyaçlarının olduğu ortaya çıkmıştır.Article Bilgi Merkezi Web Sitesi Üzerindeki “süreli Yayınlar” Butonunun Öyküsü(Bilgi Dünyası, 2002) Gürdal, GültekinBu makale, yeni kurulan bir üniversitenin Bilgi Merkezi web sitesinde “Süreli Yayınlar” butonunun ne amaçla planlanarak kullanıma açıldığını ve teknik alt yapısının detaylarını anlatmakta ve güncel bir konu olan E- Dergilerin yönetimine, özelde ülkemiz, genelde uluslararası düzeyde yeni bir bakış açısı getirmektedir.Article Araştırma Kurumları için Openaıre Kılavuzu(Türk Kütüphaneciliği, 2012) Gürdal, Gültekin; Türkfidanı, Ata; Kutlutürk, Levent; Çelik, Sönmez; Keten, BurcuThis text is transcript of OpenAIREGuide which is prepared in order to help research institutions was released on 13.04.2011 and translated with the cooperation of ANKOS Open Access and Institutional Repositories Grup members and OpenAIREplus project team of Turkey which is coordinated from Izmir Institute of Technology Library. OpenAIREProject aims to support researchers in complying with the European Commission Seventh Framework Programme Open Access Pilot through European Help desk System; support researchers in depositing their research publications in an institutional or disciplinary repository; build up an OpenAIRE portalande-infrastructure for repository networks.The project will work in tadem with OpanAIREplus Project which has the principal goal of creating robust, participatory service for the cross-linking of peer-reviewed scientific publications and associated datasets.Article Sihirli Dokunuş(Türk Kütüphaneciler Derneği, 2021) Gürdal, GültekinSabancı Üniversitesi Bilgi Merkezinde çalıştığım yıllarda, o dönemki direktörümüz Hilmi Çelik sayesinde tanıdığım ve kendisinden feyz aldığım Jane Ann Lindley hakkında yazdığım anı yazısıdır.Article Türkiye’de Açık Erişim ve Açık Bilim(Üniversite ve Araştırma Kütüphanecileri Derneği, 2020) Bulut, Burcu; Çelik, Sönmez; Gürdal, Gültekin; Holt, İlkay; Can, Gönül Kafalı; Madran, Orçun; Tonta, YaşarAçık erişim, bilimsel bilgilere herhangi bir engel olmaksızın erişilmesini, bu bilgilerin kullanılmasını ve paylaşılmasını sağlar. Kişisel ve toplumsal düzeyde hepimizi ilgilendiren açık erişim ve açık bilim çalışmaları Türkiye’de son yıllarda önemli bir ivme kazanmıştır. Ulusal düzeyde gerçekleştirilen çalışmalar ve yürütülen Avrupa Birliği projeleri politika yapıcıların açık erişim ve açık bilim konularına ilgi göstermelerini sağlayarak gelişmeleri tetiklemiştir. Bu gelişmeler 2012’den itibaren düzenlenen konferans, seminer vb. gibi etkinliklerle ve devlet kurum ve kuruluşlarının da sürece dâhil olmasıyla birlikte daha da hızlanmıştır. Bu çalışmada Türkiye’deki farklı kişi, kurum ve kuruluşlar tarafından gerçekleştirilen açık erişim ve açık bilim faaliyetleri literatüre dayanarak incelenmektedir.Article Koronavirüs (covıd-19) Sürecinde Türkiye'de Üniversite Kütüphaneleri(Yükseköğretim Kurulu, 2020) Gürdal, Gültekin; Çimen, Ertuğrul; Çuhadar, Sami; Akbaytürk Çanak, TubaBu çalışmanın amacı Koronavirüs salgını sebebi ile dünyadaki ve ülkemizdeki üniversite kütüphanelerinin süreci nasıl yönettikleri ile ilgili durum tespiti yapmak ve açık bilim ve açık erişim açısından süreç ile ilgili genel bir değerlendirme sunmaktır. Çalışmanın sonuç bölümünde ise salgının hızını kaybetmesi ile birlikte yaşanacak normalleşme sürecine geçiş süreci ile ilgili öneriler getirilmesi amaçlanmıştır. COVID-19 salgının etkisini en yüksek oranda gösterdiği alanlardan biri de eğitim olmuştur. Tüm dünya ülkeleri salgınla mücadelenin en etkin yöntemlerinden birisi olarak sosyal mesafenin korunmasına odaklanmış bu kapsamda büyük katılımlı organizasyonların iptalinin yanında özellikle genç nüfusun hareketliliğini kısıtlamaya özen göstermiş ve tüm yüz yüze eğitim-öğretim faaliyetlerini askıya almış, altyapısı uygun olan ülkeler ve kurumlar ise çevrimiçi uzaktan eğitim programlarını uygulamaya başlamışlardır. COVID-19 nedeniyle Türkiye’de örgün eğitime ara veren ülkeler arasında yer almaktadır. Türkiye’de 7.198.987 yükseköğretim öğrencisi olmak üzere toplam 23.173.589 öğrencinin eğitimine ara verilmiş oldu.Article Tesadüf Mü Kozmik Denge Mi?(Turkish Librarians' Association, 2016) Gürdal, GültekinAll individuals meet some people and have new experiences that will cause their life to change. However, we sometimes consider them as opportunities and realize how important they are even after so many years while we may never know what we lack in our lives just because we have not met somebody or experienced something. I am a lucky one. I met Hilmi Celik one day and this acquaintance opened new doors to me. This work is dedicated to Hilmi Celik as a duty of loyalty. And a light for the young generation ...Article Açık Erişim ve Yayıncılık Değerlendirme Kriterleri(Türk Kütüphaneciler Derneği, 2016) Olijhoek, Tom; Mitchell, Dominic; Bjørnshauge, Lars; Gürdal, Gültekin; Balaban, Burcu; Çelik, Sönmez; Holt, İlkayBu makale DOAJ’ın tarihsel gelişimi ve bugünkü durumuna ilişkin genel bir değerlendirme sunmaktadır. Makalede DOAJ tarihine kısaca değinildikten sonra DOAJ’ın açık erişim, fikri mülkiyet hakları ve kuşku uyandıran yayıncılarla ilgili politikaları detaylı biçimde anlatılmaktadır. Makalenin büyük bir kısmını, DOAJ’ın açık erişim dergi değerlendirme sürecinde yeni belirlenen değerlendirme kriterlerinin nasıl kullanıldığına ilişkin açıklamalar ve DOAJ Seal’ı nitelendirmek için seçilen yedi yeni değerlendirme kriterinin arkasında yatan gerekçeler oluşturmaktadır. Son bölüm, DOAJ’ın yakında akademisyen ve yayıncılara sunacağı veri tabanı arama ve üst veri yükleme ile ilgili genişletilmiş seçeneklere ayrılmıştır. Sonuç, daha güçlü bir platform ve daha istikrarlı bir veri tabanı sunan, yükleme ve üst verinin derlenebilmesi için gelişmiş hizmetlere izin veren yenilenmiş bir DOAJ’dır.Article The Story of the “periodicals Button” on the Information Center Web Site(United Kingdom Serials Group, 2002) Gürdal, GültekinThis article explains the purpose the “Periodicals Button” on the web site of the Information Center at a newly established university, Sabanci University was planned and launched for, and the details of its infrastructure. This work also attempts to take a new perspective on the current topic of the administration of e-journals on a worldwide scale in general, and in our country, Turkey, in particular.