Master Degree / Yüksek Lisans Tezleri

Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/11147/3008

Browse

Access type: Metadata onlySubject: search.filters.subject.Communication Sciences

Search Results

Now showing 1 - 1 of 1
  • Master Thesis
    Yapay Zeka ile Oluşturulan Görsel Medyada Temsil ve Tasarım Retoriğinin Kapsamı
    (2025) Talu, Nilüfer; Şavk, Bahar Emgin; Talu, Nilüfer; 01. Izmir Institute of Technology; 02.04. Department of Industrial Design; 02. Faculty of Architecture
    Bu tez, OpenAI'nin ChatGPT arayüzüne entegre edilmiş GPT-4o modeliyle üretilen yapay zeka görsellerinin, temsili normları yeniden üreten, pekiştiren veya yeniden kurgulayan kültürel olarak kodlanmış görsel artefaktlar olarak nasıl işlediğini incelemektedir. Eleştirel tasarım çalışmaları alanında konumlanan araştırma, 163 metin tabanlı istemden üretilen görsellerin retorik ve göstergebilimsel boyutlarını sorgular; bu istemler soyut kavramlar, ikilikler, genişletilmiş kimlikler, kamusal ve kurumsal mekânlar, spekülasyonlar ve yinelemeler olmak üzere altı tematik kategoriye ayrılmıştır. Göstergebilimsel analiz ile görsel işleme tekniklerini birleştiren hibrit bir metodoloji benimseyen çalışma, seçilmiş bir yapay zeka görsel veri setini temsil ve tasarım retoriği bağlamında analiz etmektedir. Bulgular, yapay zeka ile üretilen görsellerin seçici kültürel görsel kodlara, estetik konvansiyonlara ve temsili hiyerarşilere tutarlı biçimde öncelik tanıdığını ortaya koymaktadır. İnsan figürleri sıklıkla ırksal ve toplumsal cinsiyete dayalı çizgilerde homojenleştirilmekte; soyut kavramlar ise çoğunlukla indirgemeci ikonografi veya tipografik sembolizm yoluyla görselleştirilmektedir. Çalışma, GPT-4o gibi yapay zeka sistemlerinin görsel tasarımda tarafsız bir aracı olarak işlemeyebileceğini göstermektedir. Metafonksiyonlar ve geçerlilik göstergeleri aracılığıyla yapılan analizler, bu görsellerdeki görsel dilin belirli seçici çağrışımları nasıl öne çıkardığını ortaya koymaktadır. Bu tez, yapay zekanın tasarım aracılığıyla gerçekleştirdiği görsel arabuluculuğun eleştirel biçimde yeniden değerlendirilmesini savunmakta ve üretken teknolojilerle çalışırken etik ve yansıtıcı pratiklerin gerekliliğine dikkat çekmektedir. Yapay zeka ile görsel üretimi, yazarlık, özneleşme ve görsel kültür tartışmalarıyla ilişkilendirerek tasarım çalışmalarına katkı sunmakta; üretken tasarımın gelecekteki uygulamalarında daha yüksek düzeyde eleştirel farkındalık çağrısında bulunmaktadır.