Master Degree / Yüksek Lisans Tezleri
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/11147/3008
Browse
5 results
Search Results
Master Thesis İzmir Tarihi Liman Kentinde Sürdürülebilir Bir Kentsel Yenilenme Aracı: Kültür Odaklı Kentsel Hareketlilik(2025) Görgülü, Çağla; Elburz, ZeynepKültür ve mekânsal biçimleniş arasındaki diyalektik ilişki, insan hareketini yönlendirerek tarihi kentlerin yenilenmesinde kilit rol oynayan sürdürülebilir, döngüsel, yenilikçi ve etkinleştirici bir araçtır. Bu tez, mevcut mekânsal biçimlenişin ve kültürel önem değerinin insan hareketleri üzerindeki etkisini ve hareket ekonomisi ve yeniden işlevlendirme yoluyla kentlerin kendi kendini yenilemesine yönelik bir araç olarak kültür odaklı kentsel hareketliliğin potansiyelini araştırmaktadır. Konak ilçesindeki Alsancak, Umurbey, Ege, Kültür, Mimar Sinan, Kahramanlar, Akdeniz ve İsmet Kaptan mahalleleri, benzersiz kültürel ve tarihi geçmişleri, coğrafi konumları, arazi kullanım şekilleri ve ulaşım ağları nedeniyle zengin araştırma bir alanı sunmaktadır. Tezde mekân dizimi, saha anketi, temel bileşenler analizi, kültürel önem değeri analizi ve korelasyon yöntemleri gibi bir dizi nicel yöntem kullanılmıştır. Bulgular, çalışma alanının düşük düzeyde anlaşılabilirlik ve sinerji değerlerine sahip olduğunu göstermekte ve kentsel yenilenme ihtiyacına işaret etmektedir. Buna karşılık, erişilebilir ve entegre sokaklar ile kültürel miras varlıklarının mekansal organizasyonu arasında güçlü bir örtüşme tespit edilmiş ve hareket ekonomisinin potansiyeline dikkat çekilmiştir. Çalışma, morfolojik göstergeler olan anlaşılabilirlik ve sinerji ile kullanıcıların algılarını yansıtan kültürel önem değeri arasında istatistiksel açıdan pozitif doğrusal ilişkiler olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak tez, mekânın sosyal mantığı ile insanların kültürel miras algıları arasındaki ilişkiyi vurgulayarak kentsel yenilenmeye kapsamlı bir yaklaşım sunmakta ve erişilebilirlik, mekânsal entegrasyon, hareket ekonomisi, uyarlanabilir yeniden kullanım ve mirasın yeniden değerlenmesi aracılığıyla sosyal örüntüler ve mekânsal pratikler geliştirerek kentsel morfoloji ve şehir planlama literatürüne katkıda bulunmaktadır.Master Thesis Investigation of Community Resilience To Earthquake Hazards: the Case of Bayraklı, İzmir(01. Izmir Institute of Technology, 2024) Elburz, Zeynep; Güngör, Melisa; Elburz, ZeynepDoğal ve antropojenik kaynaklı tehlikelerin arttığı ve risk toplumuna dönüştüğümüz çağda, şehirler ve topluluklar öngörülemeyen yıkımlarla karşılaşmaktadır. Bu yıkımlar, özellikle deprem tehlikesi karşısında topluluk dirençliliğinin (CR) incelenmesine duyulan gerekliliğin altını çizmektedir. Topluluğun zorlukları öngörme, uyum sağlama ve zorluklardan kurtulma becerisine vurgu yapan topluluk dirençliliği kavramı güncel literatürün önemli paradigmalarından biri olarak öne çıkmaktadır. Çok boyutlu bir kavram olan topluluk dirençliliği sosyal, ekonomik, fiziksel, çevresel ve toplumsal sermaye boyutlarını değerlendiren kapsamlı bir yaklaşım sunmaktadır. Bu çalışma, İzmir, Bayraklı'da deprem tehlikelerine karşı topluluk dirençliliğini sosyal, ekonomik, fiziksel, çevresel ve topluluk sermayesi boyutları bağlamında incelemektedir. Beş boyutun ağırlıklı ve sonuç haritalarının oluşturulmasında nesnel bir Çok Kriterli Karar Verme Yöntemi olarak Entropi Ağırlıklandırma Yöntemi (EWM) kullanılmıştır. EWM analizinin sonuçları, deprem tehlikesine karşı topluluk dirençliliğini ölçmek için en önemli boyutun çevresel (0.3873) olduğunu, bunu topluluk sermayesi ve ekonomik (0.1973), sosyal (0.1298) ve fiziksel (0.0883) boyutların izlediğini ortaya koymuştur. Ayrıca, her mahalle beş boyutta farklı düzeylerde topluluk dirençliliği açıkları sergilemektedir. Sonuçlara göre Adalet, Bayraklı, Tepekule, Çay, Osmangazi, Manavkuyu, Mansuroğlu ve Cengizhan mahalleleri düşük ve orta düzeyde topluluk dirençliliğine sahiptir. Bu mahallelerdeki topluluk dirençliliği açıkları, zayıf zemin koşulları, düşük bağlılık, topluluk ağlarının zayıflığı, otoriteye duyulan düşük güven ve hazırlık, düşük eğitim oranları ve düşük ve orta gelir düzeyi gibi faktörlerle ilişkilidir. Bu bulgular, topluluk dirençliliğini artırmak ve dirençli şehirler oluşturmak için çevresel, toplumsal sermayesi ve ekonomik boyutlardaki eylemlere öncelik verilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.Master Thesis Evaluation of Land Surface Temperature Within the Framework of Urban Sprawl: a Case Study in İzmi̇r, Seferihisar(2024) Köseoğlu, Dilara Büşra; Elburz, ZeynepKentleşme oranı geçmişten günümüze kadar artarak gelmesine karşın, kentsel alanlardaki gelişme sınırlı olması nedeniyle, artan nüfusun kentsel hizmet ve arazi ihtiyacının karşılanabilmesi için çeperlerde yeni yapılaşma alanlarının açılması yönünde baskı oluşmaya başlamış ve kentler yayılmaya başlamıştır. Bu yayılma sonucunda arazi örtüsünde meydana gelen değişiklikler çeşitli sorunlara neden olduğundan, kentsel yayılma küresel bir sorun haline gelmiştir. Doğal alanların, kentsel mekânlar oluşturmak üzere tahrip edilmesi iklim değişikliği etkilerinin de giderek artması anlamına gelmektedir. Kentsel alanlarda iklim değişikliği etkileri (yağmur suyu birikimi, kentsel ısı adası oluşumu vb.) daha fazla hissedilmektedir. Bu tez çalışmasında kentsel yayılma sonucunda meydana gelen arazi örtüsü değişimlerinin arazi yüzey sıcaklığı (AYS) üzerindeki etkilerine odaklanılmıştır. Kentsel yayılmayı gözlemlemek ve arazi örtüsündeki değişimlerin AYS üzerindeki etkileri belirlemek amacıyla yapılan bu çalışmada, uzaktan algılama verileri kullanılarak Seferihisar ilçesinin 2017 ve 2023 yılları arasındaki her bir yıl için analizler yapılmıştır. Analizlerin veri seti; Landsat 8 uydusundan ve NASA'dan elde edilen SRTM uzaktan algılama verilerinden oluşmaktadır. Bu veriler görüntü işleme, rastgele orman algoritması ve denetimli öğrenme yöntemleri ile spektral endeksler (NDVI, NDBI, MNDWI, NDBaI), arazi örtüsü sınıflandırması ve AYS haritaları oluşturulmuştur. Ardından 2017-2023 arazi örtüsü değişim haritası kullanılarak, Seferihisar ilçesinin 2030 yılı arazi örtüsü tahmini yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre çalışma alanında arazi örtüsünde gözle görünür biçimde değişiklik yaşanmıştır. Bu değişiklikler sonucunda yapılaşmış alanların ve çıplak arazilerin AYS üzerinde artırıcı bir etkisi olduğu, bitki örtüsü ile kaplı olan alanların ise azaltıcı etkisi olduğu anlaşılmıştır. Bitki örtüsünün yer yer iyileştiği ve arttığı alanlarda AYS değerlerinde azalma meydana gelmesi, yapılaşmış alanların ve çıplak arazilerin artış gösterdiği alanlarda ise AYS değerlerinin artış meydana gelmesi çalışmanın önemli bulgularındandır. Bu bulgular doğrultusunda çalışmada 2030 yılında karşılaşılabilecek riskler değerlendirilmiştir.Master Thesis Examination of Smart Village Potential in Türkiye(01. Izmir Institute of Technology, 2024) Kırdı, Şeyma Gül; Elburz, ZeynepTeknolojinin gelişip kentsel alanlarda etkin şekilde kullanılmasıyla kırsal alanlar geride kalmış ve kır-kent arasındaki dengesizlik artmıştır. Yeni bir kırsal kalkınma aracı olan akıllı köy bu kavramın teorik ve pratikte eksikliklerinin giderilip anlaşılması gerektiği düşünülmektedir. Bu çalışma akıllı köy literatürüne katkı sunmayı, alt ölçek indikatörlerini araştırmayı ve Türkiyenin akıllı köy potansiyelini kırsal yerleşim ölçeğinde analiz ederek metodolojik bir bakış sunmayı amaçlamaktadır. Akıllı köy potansiyeli analiz etmek için çalışmada ÇKKV (Çok Kriterli Karar Verme) yöntemleri kullanılmıştır. Değişkenler ağırlıklandırılarak kırsal yerleşimlerin uygunluk değerleri analiz edilmiştir. Son olarak, akıllı köy konseptinin mevcut kırsal yerleşimlere uygulanması ile ortaya çıkabilecek mekânsal değişiklikler değerlendirilmiş ve akıllı köy planı için konsept geliştirilmiştir. Sonuç olarak, Akıllı Köy konseptinin Türkiye'deki potansiyeli mekânsal olarak ortaya konmuştur. Özellikle iç anadolu bölgesi ile ege ve marmara bölgesinin bazı yerleşimlerinde potansiyelin yüksek olduğu görülmüştür. Analiz gerçekleştirilirken objektif ve subjektif sonuçlar arasında önemli farklılıklar olduğu gözlemlenmiştir. Özellikle tarımsal üretim varlığı ve 2018-2022 yılları arası nüfus değişim oranı değişkenleri en fazla farklılığın olduğu değişkenlerdir. Yüksek potansiyele sahip kırsal yerleşmelerde yapılan gözlem sonuçlarına göre, belirli bir nüfus büyüklüğüne ulaşmanın ve yerleşmede kooperatiflerin varlığının kavramı olumlu yönde etkileyecek değişkenler olduğu tespit edilmiştir.Master Thesis House Price Dynamics in Izmir's Neighborhoods: a Comprehensive Approach(01. Izmir Institute of Technology, 2021) Sayın, Zeynep Melike; Elburz, Zeynep; Duran, Hasan EnginThe determinants of housing prices have a large place in empirical studies in the literature on housing markets. In the hedonic price modeling studies, structural and location-specific characteristics are considered as determinants under a cross-sectional study framework. Under another category, an approach is applied in which the effects of macroeconomic variables on housing prices are examined. The aim of this study is to examine the housing prices with a dynamic panel data set in Izmir through macroeconomic, neighborhood-specific and housing structural variables, to expand the scope of the related literature and to determine the effect level of these variables. Since spatial autocorrelation has been determined, the study has been extended within the scope of spatial models. The study area consists of 212 neighborhoods located in different districts of Izmir. The average housing sales data of these neighborhoods for 30 months in the 05.2017-10.2019 period were examined with 4 macroeconomic, 11 neighborhood-specific, and 9 housing structural characteristic variables, with descriptive analyses, panel linear regression, spatial autocorrelation tests, spatial panel regression, and geographically weighted regression (GWR). The results of the variables in the macroeconomic and the housing structural characteristics categories are consistent with the expectations formed as a result of the empirical literature review. The results of the neighborhood-specific variables raise new research questions. As a result of the spatial methods, a high level of spatial dependence and positive spatial spillover effects were determined. This study proves the validity of the use of spatial models in housing price research in Izmir..