Master Degree / Yüksek Lisans Tezleri
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/11147/3008
Browse
Search Results
Master Thesis Investigation of Community Resilience To Earthquake Hazards: the Case of Bayraklı, İzmir(01. Izmir Institute of Technology, 2024) Elburz, Zeynep; Güngör, Melisa; Elburz, Zeynep; 02.03. Department of City and Regional Planning; 02. Faculty of Architecture; 01. Izmir Institute of TechnologyDoğal ve antropojenik kaynaklı tehlikelerin arttığı ve risk toplumuna dönüştüğümüz çağda, şehirler ve topluluklar öngörülemeyen yıkımlarla karşılaşmaktadır. Bu yıkımlar, özellikle deprem tehlikesi karşısında topluluk dirençliliğinin (CR) incelenmesine duyulan gerekliliğin altını çizmektedir. Topluluğun zorlukları öngörme, uyum sağlama ve zorluklardan kurtulma becerisine vurgu yapan topluluk dirençliliği kavramı güncel literatürün önemli paradigmalarından biri olarak öne çıkmaktadır. Çok boyutlu bir kavram olan topluluk dirençliliği sosyal, ekonomik, fiziksel, çevresel ve toplumsal sermaye boyutlarını değerlendiren kapsamlı bir yaklaşım sunmaktadır. Bu çalışma, İzmir, Bayraklı'da deprem tehlikelerine karşı topluluk dirençliliğini sosyal, ekonomik, fiziksel, çevresel ve topluluk sermayesi boyutları bağlamında incelemektedir. Beş boyutun ağırlıklı ve sonuç haritalarının oluşturulmasında nesnel bir Çok Kriterli Karar Verme Yöntemi olarak Entropi Ağırlıklandırma Yöntemi (EWM) kullanılmıştır. EWM analizinin sonuçları, deprem tehlikesine karşı topluluk dirençliliğini ölçmek için en önemli boyutun çevresel (0.3873) olduğunu, bunu topluluk sermayesi ve ekonomik (0.1973), sosyal (0.1298) ve fiziksel (0.0883) boyutların izlediğini ortaya koymuştur. Ayrıca, her mahalle beş boyutta farklı düzeylerde topluluk dirençliliği açıkları sergilemektedir. Sonuçlara göre Adalet, Bayraklı, Tepekule, Çay, Osmangazi, Manavkuyu, Mansuroğlu ve Cengizhan mahalleleri düşük ve orta düzeyde topluluk dirençliliğine sahiptir. Bu mahallelerdeki topluluk dirençliliği açıkları, zayıf zemin koşulları, düşük bağlılık, topluluk ağlarının zayıflığı, otoriteye duyulan düşük güven ve hazırlık, düşük eğitim oranları ve düşük ve orta gelir düzeyi gibi faktörlerle ilişkilidir. Bu bulgular, topluluk dirençliliğini artırmak ve dirençli şehirler oluşturmak için çevresel, toplumsal sermayesi ve ekonomik boyutlardaki eylemlere öncelik verilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.Master Thesis Assessment of Structural Damage in Adıyaman and Calibration of Rapid Visual Screening Methods After Kahramanmaraş Earthquake Sequence(01. Izmir Institute of Technology, 2024) Demir, Uğur; Demir, Uğur; 02.02. Department of Architecture; 02. Faculty of Architecture; 01. Izmir Institute of TechnologyKAHRAMANMARAŞ DEPREMİ SONRASINDA ADIYAMAN'DAKİ YAPISAL HASARIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HIZLI GÖRSEL TARAMA YÖNTEMLERİNİN KALİBRASYONU Depremler, Türkiye'nin coğrafi konumu nedeniyle kaçınılmaz bir gerçekliktir. Gelecekte yaşanabilecek depremlerde can ve mal kaybını önlemek ve hasarı en aza indirmek için gerekli önlemlerin alınması ve sürdürülebilir stratejilerin geliştirilmesi gereklidir. Ancak, kapsamlı değerlendirmeler için yeterli zaman ve mali kaynak olmaması, yapıların risk durumlarına göre sınıflandırılmasını ve en riskli yapıların tespit edilmesini sağlayan hızlı deprem performansı değerlendirme yöntemlerinin geliştirilmesini zorunlu kılmıştır. Adıyaman'da Kahramanmaraş depremlerinde hasar gören yapılar, deprem sonrası yapılan hasar tespit çalışmaları sonuçlarına göre değerlendirilmiş ve hasar nedenleri tartışılmıştır. Kent merkezinde yer alan 45.337 yapı, hasar dağılımları, yapım yılları, kat sayıları ve yapım teknikleri açısından incelenmiş; 477 yapı ise tez kapsamında detaylı olarak ele alınmıştır. Bu çalışmada Adıyaman'daki 477 yapı, çeşitli hızlı değerlendirme yöntemleriyle analiz edilmiştir. Gerekli veriler Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı veri tabanı, saha çalışmaları ve Google Earth Sokak Görüntüleri aracılığıyla toplanmıştır. Yapılar, FEMA P-154 (FEMA, 2015), Kanada Sismik Tarama Yöntemi (Rainer et al., 1992) ve Türkiye'ye özgü Hızlı Görsel Tarama Yöntemi (Sucuoğlu et al., 2007) kullanılarak kat sayısı, taşıyıcı sistem tipleri, yapım yılı ve yapısal düzensizlikler gibi parametreler açısından değerlendirilmiştir. Karşılaştırmalı analiz, bu yöntemlerin sismik performansı belirlemede sınırlı doğruluğa sahip olduğunu göstermiştir. Güvenilirliği artırmak amacıyla, her bir yönteme ait ceza puanları gerçek deprem verileri kullanılarak kalibre edilmiş ve tahmin performansı iyileştirilmiştir. Çalışma ayrıca, tasarım aşamasındaki kararların sonuçlarını vurgulamakta ve mimarların yapısal düzensizliklerden kaçınmaları için rehberlik sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: 2023 Kahramanmaraş Depremleri, Yapısal Hasar, Yapısal Düzensizlikler, Hızlı Değerlendirme Metotları, AdıyamanMaster Thesis Vulnerability assessment within the context of resilience To earthquake hazards: a case study of Bayraklı, İzmi̇r(01. Izmir Institute of Technology, 2024) Aydın, Helin; Kurt, Deniz Gerçek; 01. Izmir Institute of TechnologyDepremler, tüm doğal afetler arasında, Türkiye tarihinde en yıkıcı sonuçlara yol açmış olup, afet kaynaklı can kayıplarının çoğunluğu depremlerden kaynaklanmaktadır. Bayraklı, tarihi ve ekonomik öneminin yanı sıra, yüksek afet riski potansiyeline sahip ve deprem tehlikelerine karşı savunmasız yapı stokunun yoğun olduğu İzmir'in ilçelerinden biridir. Bu çalışma, ilçenin deprem tehlikelerine karşı kırılganlığı değerlendirmeyi amaçlamaktadır ve Bayraklı'nın tüm mahallelerini (24 mahalle) kapsayacak şekilde mahalle ölçeğinde uygulanmıştır. Çalışmada kırılganlık kriterlerini ölçmek ve deprem tehlikelerindeki önemlerini belirlemek için uzman görüşlerini değerlendirmek üzere Aanalitik Hiyerarşi Süreci yöntemi kullanılmıştır. Üç boyutu kapsayan kapsamlı bir kırılganlık değerlendirmesi yapılmıştır.: fiziksel kırılganlık, sosyal kırılganlık ve yapılı çevrenin kapasitesi. Uzman değerlendirmelerine dayanarak, kriterlerin deprem tehlikelerine karşı kırılganlık açısından göreceli önemi ortaya çıkarılmıştır. Kriter ağırlıklarına dayanarak, ArcGIS kullanılarak her ana boyut için kırılganlık haritaları oluşturulmuştur. Bu son aşamada sırasıyla Çay, Çiçek, Alpaslan, Tepekule Bayraklı ve Muhittin Erener, olmak üzere en kırılgan mahalleler belirlenmiştir. Bu araştırmanın bulguları, Bayraklı'nın deprem tehlikelerine karşı kırılganlığını azaltmayı amaçlayan kentsel planlama ve stratejik çabalar için değerli içgörüler sağlama potansiyeline sahiptir. Anahtar Kelimeler: Kırılganlık Değerlendirmesi, Afet Riski, Deprem Tehlikesi, Kapasite, Dayanıklılık, Analitik Hiyerarşi Süreci