Master Degree / Yüksek Lisans Tezleri

Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/11147/3008

Browse

Author: search.filters.author.Aksugür, İpek AkpınarSubject: search.filters.subject.Architecture

Search Results

Now showing 1 - 2 of 2
  • Master Thesis
    Lefebvre'in Mekansal Üçlü Kuramı Üzerinden Müze Gazhane'yi Yeniden Okumak
    (2025) Baydın, Öykü; Aksugür, İpek Akpınar
    Mekân, yalnızca fiziksel olarak inşa edilen bir varlık değil; toplumsal ilişkiler, güç dinamikleri, kolektif hafıza ve gündelik pratikler aracılığıyla sürekli yeniden üretilen, tarihsel olarak katmanlanan ve her dönemde yeniden anlam kazanan bir süreçtir. Bu tez, İstanbul'un tarihsel olarak en zengin ve çok katmanlı endüstriyel miras alanlarından biri olan Hasanpaşa Gazhanesi'nin dönüşümünü incelemektedir. Uzun yıllar atıl kalan bu alanın, yerel yönetimlerin, uzmanların ve sivil inisiyatiflerin müdahaleleriyle fiziksel, toplumsal ve kültürel boyutlarıyla nasıl yeniden üretildiğini; politik, kültürel ve toplumsal aktörlerin bu sürece katkılarını ve dönüşümün özgün yanlarını ortaya koymaktadır. Tezin kuramsal çerçevesi, Henri Lefebvre'in mekânın üretimi kuramına dayanmaktadır. Bu kuramsal zemin üzerinden çalışma, Gazhane'nin dönüşümünü tasarlanan, algılanan ve yaşanan mekânların etkileşimi çerçevesinde yeniden okuyarak, mekânın tarihsel ve güncel boyutları arasındaki süreklilikleri ve kırılmaları görünür kılmayı hedeflemektedir. Araştırma, arşiv ve medya taramaları, saha gözlemleri, etkinlik takvimleri ve görüşmeleri içeren kapsamlı bir nitel veri setine dayanır. Bu veriler derinlemesine ve sistematik biçimde belgelenmekte ve tasarlanan mekân (mimari projeler ve kurumsal stratejiler), algılanan mekân (gündelik pratikler ve kullanıcı ritimleri) ve yaşanan mekân (kolektif hafıza, olağandışı kamusal karşılaşmalar ve taktiksel müdahaleler) çerçevesinde üç boyutlu olarak okunmaktadır. Bulgular, gönüllü hareketlerin, kurumsal aktörlerin, tasarım ekiplerinin ve kullanıcı pratiklerinin dönüşüm süreci boyunca mekânı sürekli yeniden ürettiğini gösterir; kriz anlarında ortaya çıkan olağandışı karşılaşmalar bu üretime yeni anlam katmanları ekler ve mekânın toplumsal forum niteliğini güçlendirir. Hasanpaşa Gazhanesi'nin endüstriyel üretim döneminden günümüze uzanan çok katmanlı sosyo-mekânsal dokusunu açığa çıkarır; dönüşüm sürecini Henri Lefebvre'in mekânın üretimi kuramı bağlamında kavramsal bir yeniden okumaya açar ve kuramın açıklayıcılığını ve sınırlarını tartışmaya davet eder. Bu yaklaşım, ulusal literatürde endüstriyel mirasın toplumsal boyutuna dair kavrayışı derinleştirir ve uluslararası mekânın üretimi literatürüne Türkiye bağlamından eleştirel bir örnek sunarak yeni tartışmalar için zemin oluşturur.
  • Master Thesis
    Urladam: Kırsalda Ortaya Çıkan Sanatsallaşma Üzerine Araştırma
    (2025) Gül, Ceren Koçer; Aksugür, İpek Akpınar
    Bu çalışma, kırsal dönüşüm sürecinde sanatın rolünü; özellikle kırsal soylulaştırma ve sosyo-mekânsal dinamikler üzerindeki etkisini incelemektedir. Kırsal alanların giderek kültürel ve ekonomik yatırım alanlarına dönüşmesiyle birlikte, sanatsal girişimler yerel kimliğin yeniden tanımlanmasında ve mekânsal üretimin şekillenmesinde önemli aktörler hâline gelmiştir. Bu bağlamda Urladam, kamusal-özel, kentsel-kırsal ve sanatsal-toplumsal alanların kesişiminde konumlanan bir 'eşik mekân' olarak ele alınmaktadır. Urladam'ın kırsal dönüşümdeki rolünü analiz etmek amacıyla arşiv araştırması, mekânsal analiz, haritalama ve derinlemesine görüşmelerden oluşan karma bir yöntem kullanılmıştır. Kuramsal çerçeve olarak Halfacree'nin (2006) 'kırsal mekânın üçlü modeli' benimsenmiş; bu model üzerinden Urladam'ın mekânsal yapısı, kamusal temsili ve gündelik yaşamla ilişkisi değerlendirilmiştir. Mekânsal analiz, Urladam'ın kent ölçeğindeki konumunu ve mimarisini incelerken; temsiliyet analizi, medya görünürlüğü, toplumsal algı ve kamusal imajına odaklanmaktadır. Kamusal katılım ve gündelik yaşam analizleri ise sanat etkinliklerinin toplulukla etkileşimi nasıl şekillendirdiğini ve mekânın Urla'nın günlük hayatına nasıl entegre olduğunu sorgulamaktadır. Bulgular, Urladam'ın yalnızca bir sanat mekânı değil, aynı zamanda kırsal dönüşüm sürecinde bir 'eşik' işlevi gördüğünü ortaya koymaktadır. Sanat üretimiyle birlikte kentsel ve kırsal dinamiklerin kesiştiği, sosyal sınırların yeniden tanımlandığı bir geçiş alanı olarak konumlanmaktadır. Ancak çalışma, erişilebilirlik, kapsayıcılık ve sanatın kırsal soylulaştırmayı hızlandırma potansiyeline dair eleştirel sorular da gündeme getirmektedir. Sonuç olarak, bu çalışma sanatın kırsal dönüşüm süreçlerine etkisini; sanat-mekân ilişkisini ve kırsalda sanat mekânlarının dönüşen işlevlerini tartışmakta, sanatın kırsal soylulaştırma üzerindeki rolünü eleştirel bir bakışla değerlendirmektedir.