TR Dizin İndeksli Yayınlar / TR Dizin Indexed Publications Collection
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/11147/7149
Browse
695 results
Search Results
Article Mimari Tasarım Sürecinde Kapsayıcı Sanal Gerçeklik Kullanımının Araştırılması(2025) Keskin, Yeliz; Kurpınar, Gönenç; Çevik, AslıhanBu çalışma, kapsayıcı sanal gerçeklik (iVR) teknolojisinin mimari tasarım sürecindeki rolünü ve mimari projelerin mimari hizmet alan kişilere yönelik sunumundaki etkisini değerlendirmeyi amaçlayan bir ön çalışmadır. Kapsayıcı sanal gerçeklik teknolojisi (iVR), kullanıcıların üç boyutlu sanal ortamlarda mekânsal algı ve etkileşim kapasitelerini artırarak mimari tasarım ve temsil süreçlerine yenilikler sunmaktadır. Araştırmada, kapsayıcı sanal gerçeklik teknolojisinin (iVR) mimari tasarımcılar ve mimari hizmet alan kişiler (müşteriler) üzerindeki etkisi iki ana yöntemle incelenmiştir. Bu yöntemler, altı adet tasarımcı ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler ve sekiz müşteriyle gerçekleştirilen anket çalışmalarıdır. Bu kapsamda, çalışma hem profesyonel tasarım sürecindeki hem de müşteri sunumlarındaki deneyimleri kapsamlı bir şekilde değerlendirmeyi hedeflemiştir. Araştırmanın temel amacı, iVR’nin mekânsal algı, tasarım süreçlerine etkisi ve müşteri memnuniyeti üzerindeki potansiyelini ortaya koymaktır. Araştırma bulgularının sonucu, iVR’nin özellikle tasarımcılar için tasarım doğrulama sürecinde güçlü bir araç olduğunu göstermektedir. Mimarlar, iVR’yi mesafe ve ölçülerin test edilmesi, malzeme kullanımının değerlendirilmesi ve iç mekân düzenlemelerinin doğrulanması açısından etkili bulmuştur. Çalışmada müşterilerin, iVR’nin sunduğu yüksek “buradalık” hissi sayesinde, projeleri daha iyi anladıkları ve değerlendikleri ortaya konmuştur. Müşteriler, iVR kullanımı sayesinde projenin sunduğu mekânsal deneyimi daha somut bir şekilde hissedebilmiştir. Bununla birlikte, iVR’nin plan şeması gibi daha üst ölçek sayılabilecek tasarım kararlarında sınırlı bir araç olduğı, alan yazını takiben, tekrar ortaya konmuştur. Bu durum, iVR’nin geleneksel temsil araçlarıyla birlikte kullanıldığında (diğer-merkezli bakış açısı sunan plan çizimleri ve kesit çizimleri gibi) daha etkili olabileceğini göstermektedir.Article A Cross-Domain Systematic Review on Guest Speakers in Higher Education: Reconsidering the Role of "outsiders" in Architecture Education(Yildiz Technical Univ, Fac Architecture, 2024) Kasali, Altug; Akış, Tonguç; Abdel-aziz, DaniaGuest speaker events, as a form of instructional strategy in higher education settings, has long been recognized as a valid pedagogical method, whereas the factors that either promote or hinder the efficacy of this strategy in architecture education has not been extensively investigated. Accordingly, this paper presents a cross-domain literature review on the topic. The findings of the review have led to a discussion on guest speakers in design studios as an effective manifestation of inquiry-based learning (IBL). By searching 8 databases using the PICO framework, a systematic literature review was conducted to an in-depth examination of 35 articles across 25 domains in higher education, followed by a thematic analysis considering Braun and Clarke’s approach. The interpretive analysis yielded six themes: (1) bridging academia and practice, (2) speaker selection, (3) event planning, (4) content and format, (5) interaction mode, and (6) students’ preferences. While incorporating guest speakers can enhance student engagement, critical thinking, and networking, successful implementation hinges on addressing several factors such as the role of instructors’ guidance and tailoring topics and guest speakers’ selection with students' levels. Students' engagement with guest speakers in exploring content, issues, real-world perspectives and questions aligns with experiential learning and IBL principles. The study underscores the need for additional research in architecture education to understand students’ and instructors’ perceptions, concerning the role of guest speakers particularly on issues like contributions to learning, influence on design approaches and the implications for developing collaborative pedagogical practices.Article Kentlerin Depreme Dirençliliğinin Bina Bazlı Bölgesel Risk Dağılımı Yöntemi İle İncelenmesi: İzmit Kenti Örneği(Afet ve Acil Durum Yonetimi Baskanligi, 2024) Kurt, Deniz Gerçek; Guven, Ismaıl Talıh; Erdogan, HakanTürkiye, yıkıcı deprem üretme potansiyeli yüksek fay hatlarının yer aldığı bir bölgede konumlanmaktadır. Tarih boyunca, Anadolu yarımadasında meydana gelen depremler büyük can ve mal kayıplarına sebep olmuştur. Bu bağlamda, nüfusun ve sanayileşmenin çok yoğun olduğu Marmara Bölgesinde deprem risk değerlendirme çalışmalarının yoğunlaşması ve gerekli önlemlerin alınması büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmada, 6306 sayılı \"Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun\" kapsamında tanımlanan binaların bölgesel deprem riski dağılımının belirlenmesi için riskli yapıların tespitine ilişkin esaslar başlığı altında öngörülen basitleştirilmiş yöntemler kullanılarak Kocaeli ili İzmit ilçesinde bulunan 19940 bina incelenmiştir. Söz konusu yöntem, hızlı sokak taraması prensiplerini dikkate alarak bölgesel deprem risk önceliklendirmesini hedeflemektedir. Saha incelemelerinden elde edilen sonuçlar, nüfus yoğunluğu ve dağılımı, acil toplanma alanı dağılımı, toplam yapı alanı gibi parametrelerle beraber değerlendirilerek İzmit ilçesinde deprem risk öncelikli bölgelerin belirlenmesine çalışılmıştır.Article Citation - Scopus: 3University Librarians’ Perceptions of Artificial Intelligence, Its Application Areas in Libraries, and The Future(University and Research Librarians Association (UNAK), 2024) Gürdal, Gültekin; Çuhadar, Sami; Mert, Selma; Gezer, Çağatay; Helvacıoğlu, Ece; Arus, Oya; Aslan, Özlem; Karslı, Melahat; Sönmez, Çiğdem; Taş, Ali; Açıkalın, Cansu; Mazlumoğlu, Ayça Aydemir; Erken, Mehmet; Yılmaz, Müberra; Çerkez, Özlem Araz; Uğur, Emrullah; Menemenlioğlu, Alper; Şenoğlu, Aysel; Atlı, Songül; Cuhadar, Sami; Gurdal, Gultekin; Erken, Mehmet; Mert, Selma; Gezer, Cagatay; Helvacıoğlu, Ece; Atli, SongülGünümüzde kütüphaneler, değişen teknoloji ve yeniliklerden etkilenen kurumlar arasında yer almaktadır. Yapay zeka teknolojilerinin popüler hale gelmesi, kütüphane hizmetlerini de dönüştürmeye başlamıştır. Bu araştırmada, Türkiye’deki üniversite kütüphanelerinin yapay zeka teknoloji ve uygulamalarının gelişim sürecinde yapmış olduğu ve yapmayı planladığı düzenlemeleri tespit etmek ve ilgili döneme özel geliştirdikleri hizmetleri belirlemek amacıyla bir anket uygulanmıştır. Anket, Türkiye’deki 208 üniversite kütüphanesinden 111 üniversite kütüphanesi yöneticisinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizi ile üniversite kütüphanelerinin yapay zeka teknolojileri ve uygulamaları hakkındaki durumu, bilgi ve farkındalık düzeyleri belirlenmiş, eksik ve zayıf yönlerin geliştirilmesine yönelik önlemler ve öneriler sunulmuştur. İlgili araştırma, yapay zeka konusunda Türkiye’de üniversite kütüphanesi yöneticilerinden görüş ve öneri alarak gerçekleştirilen ilk ve en kapsamlı çalışmadır. Araştırma bulguları, üniversite kütüphanelerinin ChatGPT, Gemini, Grammarly vb. yapay zeka uygulamalarını belirli düzeyde kullandıklarını ancak yapay zeka ile ilgili kurumsal politika geliştirme, personele yetkinlik kazandırma ve planlama konularında ihtiyaçlarının olduğu ortaya çıkmıştır.Article Türkiye’de İmalat Sanayi Coğrafi Yoğunlaşması ve Değişimi(2024) Elburz, ZeynepSanayi coğrafyası, bölgesel ekonomilerin işleyiş ve içeriklerini anlamada ve özellikle son dönemde sürdürülebilir kalkınma politikaları oluşturmada önemli bir role sahiptir. 2000 sonrası gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde sanayinin yer seçiminde görülen değişimler konuya olan ilgiyi artırmaktadır. Özellikle Avrupa Birliği ülkelerinde 2008 krizi sonrasında sanayisizleşmenin etkilerinin azaldığı ve bazı bölgelerde yeniden sanayileşmenin görüldüğü belirlenmiştir. Bu çalışmada Türkiye’deki imalat sanayinin dağılımı ve bu dağılım son yıllardaki değişimini ele almaktadır. Bu çalışmada 2014-2022 yılları arasında SGK ve TÜİK’den elde edilen imalat sanayi istihdamı ve imalat sanayinin GSYİH içindeki payı verileri kullanılmıştır. İlk aşamada Location Quotient (LQ) analizi kullanılarak imalat sanayinin genel durumu ve dağılımı tespit edilmiş böylece kazanan/kaybeden, güçlenen/zayıflayan bölgeler belirlenmiştir. Ardından Shift-Share analizi uygulanarak bölgelerdeki rekabet gücü ve dağılımı (Bölgesel Değişim) incelenmiştir. Son aşamada ise mekansal otokorelasyonun varlığı düşünülerek mekansal istatistik yöntemleri tercih edilmiştir. Moran’s I ve LISA kümelenme haritaları ile sanayi kümeleri ortaya konmuştur. Elde edilen sonuçlar ile Türkiye sanayi coğrafyasında yapısal bir dönüşüm gerçekleşip gerçekleşmediği ve bunun bölgesel etkilerinin neler olduğunun ortaya çıkması hedeflenmektedir.Article KOCAELİ İZMİT İLÇESİ’NDE PARTİKÜL MADDE (PM2.5) KONSANTRASYON SEVİYELERİ, MEKÂNSAL VE MEVSİMSEL DEĞERLENDİRİLMESİ(2021) Öztürk, Süheyla; Gerçek, Deniz; Güven, İsmail Talih; Gaga, Eftade O.; Üzmez, Özlem Özden; Civan, Mihribanİzmit İlçesi’nde yaz (Temmuz 2018 - Eylül 2018) ve kış mevsimlerinde (Kasım 2018 - Ocak 2019) yüksek hacimli örnekleyici kullanılarak partikül madde (PM2.5) derişimleri ölçülmüştür. Mekânsal dağılımdaki farklılığı belirlemek için 14 noktada numune toplanmıştır. PM2.5 numuneleri, 24 saat boyunca 1,13 m3/dk bir akış hızında kuvars filtre kağıdı kullanılarak toplanmıştır. 14 örnekleme noktası için yaz ve kış mevsimleri ortalama PM2.5 konsantrasyonu sırasıyla 22,11 ± 4,30 µg/m3 ve 45,44 ± 18,71 µg/m3 olarak ölçülmüştür. PM2.5 en yüksek ve en düşük konsantrasyonlarına kış aylarında rastlanmıştır. Kış aylarında Sepetçiler, Yeşilova, 28 Haziran, Kabaoğlu örnekleme alanlarında ölçülen konsantrasyonların yaz aylarında ölçülen konsantrasyonlardan düşük olduğu belirlenmiştir. Mekânsal dağılıma göre 28 Haziran Mahallesi’nde en düşük kirlilik gözlemlenirken, Cedit Mahallesi’nde ve Sanayi Mahallesi’nde en yüksek kirlilik gözlemlenmiştir. Bu bölgelerin, kentsel ve trafik kaynaklı diğer bölgelere göre farklı kirlilik kaynaklarından etkilendiği belirlenmiştir. K/Y oranı 28 Haziran Mahallesi, Yeşilova Mahallesi ve Sepetçiler Mahallesi’nde toprak kaynağı nedeniyle 1‘in altında, Kabaoğlu Mahallesi’nde 1 ve diğer örnekleme alanlarında ısıtma amaçlı fosil yakıt kullanımına bağlı 1’in üzerinde olduğu belirlenmiştir.Article Sedde Altında Taşkın Kaynaklı Sızmanın Nümerik Modellenmesi(2021) Pulat, Hasan Fırat; Semerci, Aykut; Tayfur, GökmenTaşkın, mühendislik hidrolojisinin en karmaşık sorunlarını meydana getirir ve aşırı taşkın, kentsel alanlar, altyapı, sanayi ve tarım için hayati riskleri içerir. Bu makalenin amacı, Filyos Nehri seddesi üzerinde taşkınların neden olduğu düzensiz akışı incelemektir. Analizlerde sonlu elemanlar yöntemine dayalı sayısal modelleme yapılmıştır. Plaxis 2D'ye bir eklenti modülü olan PlaxFlow, program dahilindeki çeşitli ilgi noktalarında sızıntının zaman değişimi analizi için kullanılır. Seddenin çeşitli ilgi noktalarında çıkış hızı, hidrolik eğim ve doygunluk derecesi incelenmiştir. Ayrıca Filyos seddesinin altındaki farklı zemin türleri için su sızıntısı da incelenmiştir. Borulama meydana geldiğinde ve oluşan kum kaynamasında meydana gelen düzensiz akış analizlerinin sonuçları farklı zemin tipleri için sunulmuştur.Article Impact of Pasteurization Process on the Quality and Marination Properties of Onion Juice(2020) Kaya, Zehra; Yıldız, Mustafa Kemal; Demir, Hande; Unluturk, Sevcan; Becerikli, İsmailThis study aims to compare UV-C irradiation and conventional heat treatment to produce pasteurizedonion juice used as a meat marinating agent. The process conditions maximizing the inactivation oftarget microorganism Escherichia coli K-12 were; 0.5 mm sample depth, 30 min irradiation, 7.5mW/cm2 UV incident intensity for UV-C and, 74.5°C and 12 min for heat treatment. Except pH andnon-enzymatic browning index, differences between physicochemical properties of raw, UV-C andheat-treated onion juices were significant. Springiness and chewiness of unmarinated beefsteakswere higher compared to the ones marinated with the fresh and pasteurized onion juice (UV-C andheat). Pasteurization of onion juice (UV-C and heat) did not significantly affect general liking scorescompared to beefsteaks marinated in untreated onion juice.Article Fotoğraflar Yoluyla Sosyokültürel Bağlamların Okunması; İzmir’in Erken Cumhuriyet Döneminde Çekilen Kadın Fotoğrafları Vaka Çalışması(2020) Günduru, Beliz; Destici, Orkun; Türkmen, Doruk; Yurt, Canberk; Aşıcı, BurçinBireyler, dış görünüşleri aracılığıyla, bulundukları dönemin sosyokültürel, ekonomik ve politik değişimlerini yansıtırlar. Geç Osmanlı Dönemi’nden Cumhuriyet’in ilanına kadar geçen sürede, Türk toplumunda bir dizi modernleşme adımları atılmıştır. Bu süreçte fotoğraf, hem mesleki bir enstrüman hem de yenileşimci bir araç olarak sosyal değişimleri temsil etmesinden dolayı, toplumda kritik bir role sahip olmuştur. Bunun yanı sıra, Kıyafet Reformu ve kadınlara seçme-seçilme hakkının tanınması gibi regülasyonlar ve batı modası, kadın imajına ilham vermiş ve kadınların Türk toplumundaki rolünün yeniden tanımlanmasını sağlamıştır. Bu reformlar kadınlara daha fazla özgüven ve özgürlük sağlamıştır. Bununla birlikte kadınların fotoğraflarda kendini ifade etme şekli değişmiştir. Bu çalışma, İpek Cabadak’ın “Geleceğe Emanet Fotoğraflar” isimli özel fotoğraf koleksiyonundan rastgele seçilen beş kadın fotoğrafının sosyokültürel bağlamda analiz edilmesini hedeflemektedir. Araştırma yöntemi olarak seçilen ikonografik görsel analiz metodu, dönemin sosyal, tarihi ve kültürel olayları doğrultusunda ve İpek Cabadak’ın yol göstericiliği ile uygulanmıştır. Seçilen fotoğraflarda erken Cumhuriyet döneminin moda ipuçlarına, pre-ikonografik veriye ve tarihi gerçekliklere dayalı ikonografik görsel analizler yapılmıştır. Bu analizle, fotoğrafların çekildiği zaman ve mekanlar ile sosyo-kültürel olaylarla ilişkisini tanımlamak amacıyla, Türk kadını, Türk kadınının toplumdaki etkileşimi ve konumu gibi konular hakkında kullanılabilir bilgiler elde edilmiştir. Bu çalışma doğrultusunda, fotoğrafın, tarihsel sosyokültürel çalışmalarda yapılan görsel analizlerde faydalı ve etkili bir araç olduğu sonucuna varılmıştır.Article Pomza ve Nsdd-pomza ile Sabit Yataklı Kolon Reaktörde Metilen Mavisi Giderimi: Deneysel ve Modelleme Çalışması(2019) Balcı, Esin; Ökten, Hatice Eser; Genişoğlu, Mesut; Recepoğlu, Yaşar Kemal; Gören, Ayşegül YağmurNano sıfır değerlikli demir (nSDD) yüksek renk konsantrasyonlarına sahip tekstil atıksularının arıtımında ekonomik ve çevre dostu bir adsorban olarak ortaya çıkmaktadır. Ancak nSDD partikülleri sulu çözeltilerde elektrostatik etkileşimler sebebiyle kolayca topaklaşmakta ve bu da arıtma veriminin düşmesine neden olmaktadır. Dolayısıyla düşük maliyetli, doğal poröz yapıda ve ortalama 2m2/gr spesifik yüzey alanına sahip pomza, nSDD topaklaşmasını önleyici bir malzeme olarak kullanılabilir. Bu çalışmada sadece pomza ve pomzanSDD (ağırlıkça 9:1) karışımının kullanıldığı kolon reaktörde 25, 50, 75 ve 100 mg/L metilen mavisi konsantrasyonları için arıtma verimleri incelenmiştir. Pomzanın ve pomza-nSDD karışımının 100 mg/L metilen mavisi deneyindeki toplam kapasiteleri sırasıyla 2,8 ve 4,2 mg/g-adsorban olarak bulunmuştur. Özellikle düşük konsantrasyonlarda, pomza-nSDD karışımının arıtma performansını önemli ölçüde arttırdığı görülmüştür. Thomas modeli deneysel verilere uygulanmış ve modelin öngörü gücünün düşük konsantrasyonda yüksekken, yüksek konsantrasyonlarda ortalama olduğu kanısına varılmıştır.