TR Dizin İndeksli Yayınlar / TR Dizin Indexed Publications Collection
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/11147/7149
Browse
9 results
Search Results
Now showing 1 - 9 of 9
Article Citation - WoS: 6Citation - Scopus: 8The Potential, Utilization and Development of Geothermal Energy in Türkiye(Maden Tetkik ve Arama Genel Mudurlugu-mta, 2023) Sener, Mehmet Furkan; Uzelli, Taygun; Akkus, Ibrahim; Mertoglu, Orhan; Baba, AlperGeothermal energy is a natural resource that can be utilized directly or by converting to other types of energy. Considering the diversity of the geological structure of Turkiye, the geothermal systems have developed depending on young tectonic and volcanic active rock. Western and Central Anatolia are especially rich in geothermal resources. The geothermal well with the hottest well-bottom temperature was drilled in Central Anatolia, and the well-bottom temperature was measured as 341 degrees C at a depth of 3845 meters. In 2022, Turkiye's electricity generation capacity and the total installed direct heat use reached 1663 MWe and 5113 MWt, respectively. Considering Anatolia's Curie depth and heat flux, the probable thickness of the batholith can be regarded as 10 km. For example, the total granitoid area of Western Anatolia is 4221 km2 and at least 2% of this granitoid can provide approximately 8x107 MWh of electricity by Enhanced Deep Geothermal Systems (EDGS). When all granites in Turkiye are considered, it is expected that the future capacity of Turkiye will be much higher with drilling research and development studies and the discovery of new fields. This capacity will exceed 100.000 MWt levels in the medium term, especially with the addition of EDGSs.Article Çanakkale-Ayvacık deprem fırtınasının (14 Ocak-20 Mart 2017) sismik kaynakları(Eskişehir Teknik Üniversitesi, 2018) Sözbilir, Hasan; Uzel, Bora; Sümer, Ökmen; Eski, Sümer; Softa, Mustafa; Tepe, Çiğdem; Özkaymak, Çağlar; Baba, AlperBu çalışmada, 14 Ocak 2017 ile 20 Mart 2017 tarihleri arasında Çanakkale-Ayvacık çevresinde meydana gelen depremlerin (Mw=5.3 ve daha küçük 1000’e yakın deprem) sismik kaynakları Şubat-Mart 2017 tarihleri arasında yapılan saha çalışmalarıyla 1/25.000 ölçeğinde haritalanmış ve ilgili faylarda kinematik analiz çalışmaları yapılmıştır. Haritalama çalışmalarımıza göre, oluşan depremlerin sismik kaynağı olan Tuzla Fayı’nın toplam uzunluğu (deniz altındaki uzantısıyla birlikte) 25 km’ye erişir ve Çamköy ile Paşaköy segmenti olarak adlandırılan iki segmentten yapılıdır. 15 km uzunluğundaki Çamköy segmenti, Tuzla Köyü’nün kuzeybatısındaki sahilden itibaren güneydoğuya doğru Tamış köyü güneybatısına kadar haritalanmıştır. 10 km uzunluğundaki Paşaköy segmenti ise, Kolfay Köyü’nden başlar ve güneydoğuya doğru Behram Köyü doğusunda Edremit Fayı ile birleşir. Şimdiye kadar oluşan depremlerin önemli bir bölümü KB-GD uzanımlı Tuzla Fayı’nın deformasyon zonu boyunca ve fayın düşen bloğu üzerindeki Tuzla Köyü ile Assos arasındaki bölgede meydana gelmiştir ve Tuzla Fayına ait Çamköy segmentinin kırıldığını göstermektedir. Henüz kırılmayan Paşaköy segmenti ise Mw=6.18büyüklüğündeki bir deprem üretme potansiyeline sahiptir. Tarafımızdan yapılan haritalama çalışmalarına göre, iki segmente ait fay kolları Tamış Köyü güneyinde birbirine oldukça yaklaşmış bulunmaktadır. Tuzla Fayına ait iki segmentin birleşerek tek bir deprem üretmesi halinde, Mw=6.7 büyüklüğündeki bir depreme karşılık gelen enerjinin açığa çıkabileceği öngörülebilir. Depremlerin zaman ve mekân içerisindeki dağılımları ve büyüklükleri, tek bir ana şoka bağlı olarak gelişmediklerini, birbirine paralel-yarı paralel fay kollarının birbirini tetiklemesi sonucunda oluşan bir deprem fırtınası özelliği taşıdıklarına işaret etmektedir. Bu durum, Çamköy segmentinin birbirine bağlı sintetik ve antitetik nitelikli çok sayıda fay parçası içermesinden kaynaklanmaktadır. Bu fay kollarına ait kinematik veriler, Tuzla Havzası’nın KD-GB doğrultusunda gelişen çekme kuvvetleri etkisinde şekillendiğini göstermektedir.Article Citation - WoS: 3Citation - Scopus: 5Use of Geothermal Fluid for Agricultural Irrigation: Preliminary Studies in Balçova-Narlıdere Geothermal Field (turkey)(2021) Meriç, M. Kamil; Kukul, Yasemin Senem; Özçakal, Emrah; Barlas, N. Tuba; Çakıcı, Hakan; Jarma, Yakubu Abdullahi; Kabay, Nalan; Baba, AlperBalçova-Narlıdere Geothermal Field (BNGF) hosts the largest geothermal district heating system of Turkey and several geothermal wells used for district heating and thermal tourism activities. This study assesses the use of BNGF geothermal fluid for agricultural activities. The spent geothermal brine was treated using nanofiltration and reverse osmosis membranes on a pilot-scale membrane test system. The qualities of the product were evaluated in terms of agricultural irrigation integrated with the implemented innovative wireless sensor network. It is important to use geothermal fluid, which is consists of valuable minerals, for irrigation. But when using geothermal fluid in irrigation, the chemical composition of the water must be carefully monitored to prevent damage to the plants. Nevertheless, the first result shows that the use of geothermal fluid to irrigate is proving to be a promising and economically viable option in BNGF.Article Citation - WoS: 8Citation - Scopus: 8Structural Controls and Hydrogeochemical Properties of Geothermal Fields in the Varto(TÜBİTAK Scientific & Technological Research Council Turkey, 2021) Uzelli, Taygun; Sener, Mehmet Furkan; Dolek, Iskender; Baba, Alper; Sozbilir, Hasan; Dirik, Ramazan KadirVarto and the surrounding region have important geothermal fields, developing in strike-slip tectonic setting in East Anatolia, which resulted from the collision of the Arabian and Eurasian plates. The main structural elements in the area are the NE-trending sinistral and NW-trending dextral strike-slip fault segments and N-S trending extension zones. In order to determine fault-controlled geothermal circulation, it is very important to fully characterize the structural elements in these complex environments. The widely distributed volcanic rocks have fracture and crack systems that play an important role in surface infiltration, geothermal fluid, and groundwater circulation. Especially in areas where the fault segments intersect, hot springs outlets and natural resources easily come to the surface. In order to understand the flow paths of geothermal fluid along the faults in these geothermal systems, it is necessary to determine the stress state of the faults and to map the distribution of the structural elements. For this reason, we conducted a detailed study on the Varto Fault Zone, which has important geothermal fields in Eastern Anatolia. We present conceptual models of the geothermal fields in the Varto region that show favorable geothermal activity on the intersecting fault segments, fault bends, step-overs, and accompanying fracture-crack sets. As a result, we emphasize that the planes of strike-slip faults in transtensional areas are more favorable for secondary permeability and enhances the geothermal fluid circulation, and this can be supported by hydrogeochemical data.Article Citation - WoS: 4Citation - Scopus: 15Effects of Seismic Activity on Groundwater Level and Geothermal Systems in İzmir, Western Anatolia, Turkey: the Case Study From October 30, 2020 Samos Earthquake(TÜBİTAK - Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, 2021) Uzelli, Taygun; Bilgiç, Esra; Öztürk, Bahadır; Baba, Alper; Sözbilir, Hasan; Tatar, OrhanThe October 30, 2020 Samos earthquake (Mw 6.6) affected the Aegean Sea and environs, caused destruction and loss of life in the city of İzmir located 70 km away from the earthquake epicenter. Before this earthquake, water resources were monitored in the areas of Bayraklı, Gülbahçe, and Seferihisar. For this purpose, 10 groundwater monitoring wells were drilled in the Bayraklı area, where groundwater level, temperature, and electrical conductivity changes were monitored at 1-h intervals in 5 wells. Besides physical parameters such as groundwater levels, temperatures and electrical conductivities, hydrogeochemical cations, and anions measured in the study area. Change in the groundwater levels was observed before, during, and after the Samos earthquake. A trend of rising groundwater level was observed two days before the mainshock, to a height of 10 cm, and the level was maintained till the end of the earthquake. The water levels returned to its original height after about 7 to 10 days of the earthquake. Moreover, electrical conductivity (EC) values were changed because of the interaction with the surrounding rocks and well walls, mixing with different waters during the earthquake shaking. The essential anomalies were observed in the geothermal fields of Gülbahçe and Seferihisar. Due to this earthquake, new geothermal springs emerged along the NE-SW trending Gülbahçe and Tuzla faults, located about 50 to 20 km from the Samos earthquake epicenter, respectively. The new geothermal waters are in Na-Cl composition and similar to other geothermal springs in the region. While the recorded water temperatures in the new geothermal springs vary from 40 to 45 °C in Seferihisar, it was measured between 35 and 40 °C in Gülbahçe. Due to these anomalies, it is found essential to monitor the effect of the earthquake on the physical and chemical characteristics of the groundwater and its usefulness in earthquake predictions.Article Alaşehir Alt Havzasının (gediz Havzası, Batı Anadolu) Nem Değişimi Yöntemine Göre Yeraltısuyu Besleniminin Değerlendirilmesi(2021) Durukan, Seda; Şimşek, Celalettin; Tonkul, Serhat; Baba, Alper; Tayfur, GökmenGediz havzası Ege Bölgesinin en önemli havzalarından biridir. Çalışma alanı Gediz havzası içerisinde bulunan Alaşehir alt havzasıdır. Bu çalışma kapsamında Alaşehir alüvyon akifere çok sayıda araştırma kuyusu açılmış olup, araştırma kuyularında zemin karakterizasyonu belirlenmiş ve bazı kuyulara da zemin nem sensörleri konumlandırılarak yeraltısuyu beslenimi hesaplanmıştır. Doygun olmayan bölgedeki zeminlerde nem değişim yöntemi ile yağıştan sonra zemin nem değişimleri belirlenerek yağıştan beslenme miktarı tespit edilebilmektedir. Bu kapsamda alüvyon akifere 5 farklı noktada özel açılan kuyularda 5, 10 ve 15 m derinliklerde nem sensörleri vasıtası ile zemin nemi, sıcaklığı ve tuzluluğu ölçülmüştür. Çalışma alanında seçilen kuyularda zeminin suya doygun olmayan bölgesinde gerçekleştirilen hacimsel su içeriklerine göre mevsimsel değişiklikleri ortaya konulmuş ve yağıştan kaynaklanan beslenme miktarı belirlenmiştir. Elde edilen ölçümler sonucunda, çalışma alanındaki alüvyon akiferdeki yeraltısuyu beslenimi en az 40,81 ile en çok 77,12 mm olacak şekilde, ortalama olarak da 56,83 mm hesaplanmıştır. Ayrıca, ilk kez derin kuyular vasıtası ile yeraltısuyu besleniminde kullanılan zemin nem değişim yönteminin limitasyonları da bu çalışma kapsamında tartışılmıştır.Article Küçük Menderes Havzası Su Kaynaklarının Sürdürülebilirliği(Dicle Üniversitesi, 2018) Şahin, Yavuz; Baba, Alper; Tayfur, GökmenTürkiye’nin batısında yer alan Küçük Menderes Havzası, tarımsal faaliyetin yoğun olduğu verimli topraklara ve ürün çeşitliliğine sahiptir. Havzada son otuz yıldır yeraltı suyu seviyesinde ciddi bir düşme gözlemlenmektedir. Bunun sebebi yoğun tarımsal sulama, hayvancılık ve sanayileşmenin getirdiği etkilerdir. Günümüzde Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nün yörede su kaynaklarının etkin kullanımına yönelik çalışmaları hız kazanmıştır. Pek çok baraj (Beydağ, Uladı, Aktaş vb.), regülatör ve basınçlı sulama şebekeleri döşenmesi çalışmaları devam etmekte yahut planlanmaktadır. Ancak, yeraltı suyu tüketimi gün geçtikçe artmaktadır. Mevcut durum da halk sulamasının %91,8 yeraltı suyundan karşılanmaktadır. Ancak, bu oran 2020’de % 66,7’ye düşürülmesi ve kalan diğer sulamanın (%28,9) DSİ tarafından yüzeysel sularla yapılması planlanmıştır. Bununla birlikte, havzadaki yüzeysel su kaynakların daha aktif ve verimli kullanılması için, alandaki yüzeysel su kaynaklarını kirleten unsurlarında minimize edilmesi gerekmektedir.Article Karaburun Yarımadası’ndaki Yeraltı Suların Fiziksel ve İzotopik Özellikleri(DSİ, 2016) Baba, Alper; Şimşek, Celalettin; Solak, Onur; Gündüz, Orhan; Elçi, Alper; Murathan, Alim; Sözbilir, HasanTürkiye'nin batısında yer alan Karaburun Yarımadası'nın içme suyunun tamamına yakını yeraltı sularından karşılanmaktadır. Özellikle yaz dönemlerinde bölgedeki nüfus artışı ve buna paralel olarak yeraltı suyu kullanımının önemli miktarda artması, kıyı akiferlerinde tuzlanma tehlikesini de beraberinde getirmektedir. Bu durum bölgenin ekonomisini ve su kaynaklarının sürdürülebilirliğini etkilemektedir. Bu çalışmada, Karaburun Yarımadası'ndaki suların fiziksel ve çevresel izotop içerikleri birlikte değerlendirilerek, bölgedeki akiferlere ilişkin özellikler irdelenmiştir. Bu nedenle inceleme alanında yağışlı ve kurak dönemlerde suların fiziksel ve izotopik özellikleri için 26 noktada su numunesi alınmıştır. Elde edilen verilere göre inceleme alanındaki suların kurak dönemde elektriksel iletkenlik (Eİ) değerlerinin yükseldiği görülmüştür. Bu durum, kurak dönemde bölgedeki geçici nüfus artışı sebebiyle yeraltı suyu tüketiminin artışı ile ilişkilidir. Özellikle kıyı akiferlerinde aşırı su çekilmesi tuzlu su girişiminin artmasına sebep olmuştur. Kurak dönemde bazı kuyulardan alınan su numunelerinin (ILS gibi) trityum ve Eİ değerleri yüksektirArticle İzotop Özelliklerinin Kullanılarak Su-kayaç Etkileşiminin İncelenmesi: Alaşehir Alt Havzası Örneği(DSİ, 2019) Tonkul, Serhat; Şimşek, Celalettin; Baba, AlperYeraltı su kaynakları yenilenebilir kaynaklar olmasına karşın, havzalarda aşırı çekim baskısı nedeniyle akiferlerde yeterince depolanamamakta ve depolama rezervi sürekli olarak azalmaktadır. Bu bağlamda son yıllarda yeraltısuyunun sürdürülebilir verimliliğinin arttırılması için kalite ve miktarın belirlenmesine yönelik olarak yüzey ve yeraltısuyu sistemleri arasındaki ilişkinin detaylı olarak çalışılmasına ihtiyaç duyulmuştur. Yüzey ve yeraltısuları arasındaki ilişkinin ortaya konulmasında en çok kullanılan özelliklerden birisi de izotoplardır. İzotoplar yeraltısuları ile kayaçlar arasındaki etkileşimini (su-kayaç ilişkisi) anlamada büyük öneme sahiptir. İzotoplar ile suların izledikleri yollar ve kökenleri hakkında önemli bilgiler alınabilmektedir. Özellikle, jeotermal bir sistemin bulunduğu bölgede, jeotermal rezervuar sıcaklığını tahmin etmede yardımcı olabilen bu izotoplar, aynı zamanda jeotermal bir sistemin evrimini de ortaya çıkarmaktadır. Türkiye’nin batısında yer alan ve ülkenin %2’sini oluşturan Gediz Havzası, önemli bir jeotermal potansiyelin olduğu alan konumundadır. Bu çalışma kapsamında çalışma alanındaki suların fiziksel ve kimyasal özelliklerinin kullanılarak, Alaşehir alt (Manisa) havzasında yüzey ve yeraltısuyu sistemleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, Alaşehir alt havzasında 25 farklı noktada araştırma kuyuları açılmış olup, bu kuyulardan yağışlı ve kurak dönemde alınan yeraltısuyu örnekleri ile bu alandaki yağmur suyu örnekleri üzerinde laboratuvar ortamında, 2017 ve 2018 yılına ait numunelerin izotopik özellikleri değerlendirilmiştir. Buna göre, çalışma sahası ve çevresinde yeraltısularının 2017 ve 2018 yıllarına ait yağışlı ve kurak dönem ? 18O, ? 2H ve ? 3H izotop dağılımlarına bakıldığında genel olarak suların önemli bir kısmının meteorik kökenli olduğu anlaşılmaktadır.