Phd Degree / Doktora
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/11147/2869
Browse
2 results
Search Results
Doctoral Thesis Spatial dynamics of rural gentrification at İzmir hinterland(01. Izmir Institute of Technology, 2024) Buldan, Ece; Akış, Tonguç1980'ler ve 1990'larda ise kırsal mekan, yalnızca tarım ile ilişkilendirilmekten çıkmış ve ekonomik, toplumsal ve mekansal üretimin birleştiği bir alan olarak şekillenmiştir. Kırsal soylulaştırma kavramı 1965'te literatüre girmesine rağmen, 1990'larda tarımsal üretimin yerini tüketim odaklı yapılar alırken, kırsal alanlar, kendine özgü kültür, toplum ve mekânsal özellikleri olan bir özne olarak ele alınmaya başlanmıştır. Bu süreç, kırsal alanların arka bahçesi olmaktan öteye geçerek, ekonomik olarak yükseltilerek, tam kentleşme sorunsalına farklı mekansallaşmalarla dahil olmuştur. Tarımsal üretim dışında, turizm ve sanayi gibi yeni ekonomik alanlara odaklanmaya başlayan kırsal alan, üniversitelerin kırsalda büyük kampüsler kurması sürece dahil olmuştur. İzmir, tarımsal üretimin yoğun olduğu geçmişi ve liman kenti olma özelliğiyle kırsal soylulaştırmanın etkilerini araştırmak için uygun bir örnek sunmaktadır. Araştırma, kırsal soylulaştırmayı turizm, sanayi ve öğrencileşme gibi dinamiklerle ilişkilendirerek, İzmir hinterlandındaki üç bölgedeki mekânsal, sosyal ve kültürel dönüşümleri incelemektedir. Kuşçular, Yağcılar ve Demircili (Urla) mahalleleri, turizm başlığı altında turistik rotaların gelişimi teması çerçevesinde incelenmektedir. Yukarı Kızılca, Aşağı Kızılca, Çiniliköy ve Armutlu (Kemalpaşa) mahalleleri ise sanayi rotasının uzantısı bağlamında değerlendirilmektedir. Son olarak, Gülbahçe (Urla) mahallesi, öğrencilerin mekâna ilişmesi açısından incelenmiştir.Doctoral Thesis Urban Transformation Without Gentrification? Unveiling the Urbanscapes of Umurbey(01. Izmir Institute of Technology, 2024) Tezer Yıldız, Çiçek Şadiye; Aksugür, İpek AkpınarBu tez, İzmir'in eski bir sanayi ve liman bölgesi olan, yerel ve merkezi belediyeler ile yatırımcılar için bir odak haline gelen Umurbey mahallesinin kentsel dönüşümünü incelemektedir. Çalışma, politik, ekonomik ve sosyal aktörlerin bu dönüşüm üzerindeki etkilerini ve mahallenin dönüşümünün özgün yanlarını ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Tezin teorik çerçevesi, kentsel dönüşüm ve soylulaştırma kavramlarına dayanmaktadır. Umurbey kent peyzajını, farklı ölçeklerde toplanan veriler ve bakış açıları ile ele alarak, bu alan üzerine oluşturulan literatüre çok boyutlu katkı sağlamayı hedeflemektedir. Araştırma, Umurbey mahallesinde kentsel dönüşüm ile sosyo-mekânsal dinamikler arasındaki ilişkiyi üç katmanda analiz etmektedir: kent planlama, çok katlı lüks projeler ve sosyo-mekânsal anlatılar. Yaklaşık on yıllık tanıklığın arka plan olduğu çalışmada, karma metodolojik yaklaşım kullanılarak, saha gözlemleri, literatür taraması ve derinlemesine görüşme yöntemleri ile veri toplanmıştır. Verilerin analizi için kodlama yöntemi kullanılmıştır. Tezin ana argümanı, mahallenin aktörlerinin sosyo-mekânsal anlatılarıyla şekillenmiştir. Araştırmanın ilk iki katmanı çalışmanın bağlamının oluştururken, üçüncü katman Umurbey'in neden henüz soylulaşmadığını sorgulamaktadır. Tez, Umurbey'in mekânsal belirsizliğinin 'aradalık' ['limbo'] yaratarak, özgün bir dönüşüm ve soylulaştırma süreci oluşturduğunu savunmaktadır. Bu süreç, mahalle sakinlerinin güvensizliğinin artmasına ve yapısal çevrenin yıpranmasına neden olmuştur. Bunun yanında, mahalle içinde özgün iletişim biçimlerinin, ortak üretim alanlarının ve ortaklıkların ['commoning'] oluşması için uygun bir ortam oluşturmuştur. Bu koşullar, mahallenin soylulaşmasının önüne geçmiştir. Umurbey sürekli değişim hâlinde ve kentsel dönüşüm süreci aktiftir. Bu tez, mahallenin güncel sosyo-mekânsal dokusunu ortaya koymakta, İzmir, Türkiye ve dünyadaki eski sanayi ve liman bölgelerindeki kentsel dönüşümün politik, ekonomik ve sosyal dinamiklerle ilişkisini vurgulayarak bağlamsal bir yeniden okuma sunmaktadır.
