Phd Degree / Doktora

Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/11147/2869

Browse

Author: search.filters.author.Baba, AlperSubject: search.filters.subject.Geological Engineering

Search Results

Now showing 1 - 1 of 1
  • Doctoral Thesis
    Sürdürülebilir Kaynak Kullanımı için Jeotermal Sistemlerin Entegre Jeokimyasal ve Termal Değerlendirmesi: Dikili-Bergama Bölgesi, Batı Anadolu
    (2025) Baba, Alper; Baba, Alper; 01. Izmir Institute of Technology; 03. Faculty of Engineering; 03.03. Department of Civil Engineering
    Batı Anadolu'daki Dikili-Bergama bölgesi, geniş faylanma, yüksek ısı akışı (200 mW/m²) ve Kozak plütonundan radyojenik ısı üretiminden (7,4 μWm-3) etkilenen yüksek potansiyelli bir jeotermal sisteme ev sahipliği yapmaktadır. Bu tez, termal iletkenlik, ısı akışı ve kritik hammadde (CRM) potansiyelini değerlendirmek için jeokimyasal, mineralojik ve makine öğrenimi tabanlı yaklaşımları entegre eden kapsamlı bir analiz sunmaktadır. Makine öğrenimi modelleri, özellikle rastgele orman algoritmaları (R² = 0,79), termal iletkenliği tahmin etmek için kullanılmış ve ısı akışının tahmininde doğruluğun artmasını sağlamıştır. Sondaj kuyularındaki ısı akışı değerleri 119-200 mW/m² arasında değişmekte ve bölgedeki yüksek jeotermal gradyanı (66,28-121,68 °C/km) doğrulamaktadır. Jeokimyasal analizler, jeotermal akışkanların Li (1,2 ppm), B (4,6 ppm) ve Sr (2,8 ppm) bakımından zengin olduğunu ve bu elementlerin su-kaya etkileşimleriyle mobilize edildiğini ortaya koymuştur. Monte Carlo simülasyonları yaklaşık 712 ton lityum ve 5000 ton borun ekonomik olarak geri kazanılabilir olduğunu ve toplam piyasa değerinin 15 milyon doları aşabileceğini göstermektedir. Doğrudan Lityum Ekstraksiyonu (DLE) ve iyon değişim yöntemleri gibi gelişmiş CRM çıkarım teknikleri, verimliliği ve sürdürülebilirliği artırma potansiyeline sahiptir. Elde edilen bulgular, jeotermal enerji üretimi ile kritik mineral çıkarımı arasındaki ikili potansiyele dikkat çekerek Dikili-Bergama bölgesini sürdürülebilir kaynak kullanımı açısından stratejik bir alan olarak öne çıkarmaktadır. Öneriler arasında, politika teşvikleri, yapay zeka destekli jeotermal keşif yöntemleri ve ekonomik uygulanabilirliği artırmaya yönelik hibrit yenilenebilir enerji sistemleri yer almaktadır. Bu tez, jeotermal kaynak değerlendirmesi ile kritik mineral geri kazanım süreçlerini bir arada ele alan ve jeokimya ile makine öğrenimi algoritmalarını bütünleştiren yeni bir çerçeve sunarak yenilenebilir enerji ve mineral bağımsızlığı hedeflerine katkı sağlamaktadır.