Phd Degree / Doktora
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/11147/2869
Browse
1 results
Search Results
Doctoral Thesis Beyin Fonksiyon Değişimlerini Elektroensefalografi ile Değerlendirmek için İşlemsel Bir Beyin Bağlantılılık Çerçevesi(2025) Onay, Fatih; Karaçalı, BilgeParkinson hastalığı, beynin sinirsel aktiviteyi esnek bir şekilde koordine etme yeteneğini bozar. Bu durum, özellikle bazal gangliya ve ona bağlı kortiko-talamik döngüleri içeren devrelerde görülür. Sağlıklı bir beyin, motor ve bilişsel görevler sırasında, verimli kaynak tahsisini yansıtan dinamik senkronizasyon ve desenkronizasyon örüntüleri gösterir. Parkinson hastalığında ise bu sinirsel mekanizmalar patolojik sinirsel dinamiklere karşı daha savunmasız hale gelir, bu da beynin sorunsuz bilişsel ve motor kontrol için gereken aktivasyon örüntüleri arasında verimli bir şekilde geçiş yapma yeteneğini zayıflatır. Bu tez, bu değişikliklerin kontrollü pedal çevirme görevi sırasında nasıl ortaya çıktığını sinirsel değişkenliği inceleyerek araştırmaktadır. Bu amaçla, Parkinson hastalarından (donma gösteren hastalar dahil - PDFOG) ve sağlıklı kontrol gruplarından alt ekstremite pedal çevirme görevi sırasında toplanan EEG kayıtları kullanılmıştır. Pedal çevirme görevi sırasında senkronizasyon ve değişkenlik örüntülerini saptamak için sinirsel dinamikleri denemeler arası tutarlılık (inter-trial coherence - ITC) ve entropi ölçümleri aracılığıyla analiz ettik. ITC analizi, sağlıklı kontrol grubunun frontoparietal ağlarda güçlü delta bandı senkronizasyonunu koruduğunu ortaya koyarken, Parkinson hastalarının düşük frekanslı ITC'de giderek kötüleşme gösterdiğini ve PDFOG hastalarının en ciddi azalmalara sahip olduğunu gösterdi. Hasta gruplarını ayırt eden biyobelirteçler olarak, sensorimotor hazırlık sırasında delta baskınlığından beta bandı aktivitesine doğru sistematik frekans kaymaları keşfedildi. Entropi analizi ile Parkinson hastalığı ilerledikçe azalan karmaşıklık ve bilgi işleme kapasitesi tespit edildi. Vasicek ve permütasyon entropi ölçümlerini kullanarak, frontal, parietal ve oksipital bölgelerde azalan sinirsel değişkenlik ve motor aktivite başlatma sırasında azalmış karmaşıklık tespit ettik. Her iki yaklaşım da, sağ parietal ve frontoparietal ağların hastalığa bağlı işlev bozukluğuna karşı savunmasız olduğunu gösterdi. Bu bulgular, sinirsel senkronizasyon ve karmaşıklıktaki denemeler arası değişkenliğin, hastalık ilerlemesi için hassas belirteçler olarak hizmet ettiğini ortaya koymaktadır. Motor-bilişsel ağlardaki sinirsel kararlılık ve adaptasyonun kademeli olarak bozulması, yürüme donması mekanizmalarına dair yeni bilgiler sunmaktadır. Böylece, elde edilen bulgular entropi ve ITC yöntemlerinin nörodejeneratif bozuklukların tespitinde EEG tabanlı biyobelirteç olarak kullanılabileceğini göstermiştir.