Phd Degree / Doktora
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/11147/2869
Browse
3 results
Search Results
Doctoral Thesis Suçun ve Suç Korkusunun Mekânsal Yansımaları: İzmir ve Kemeraltı Çarşısı Üzerine Çok Boyutlu Bir Analiz(2025) Çardak, Deniz Canaran; Yılmaz, EbruBu tez, mekânın toplumsal üretimi ekseninde eleştirel bir kuramsal çerçeve geliştirmekte ve suç ile suç korkusunun kentsel çevrede nasıl ortaya çıktığını incelemektedir. Mekân yalnızca fiziksel bir zemin değil, aynı zamanda söylemsel pratikler, yönetim stratejileri ve toplumsal ilişkilerle iç içe geçmiş bir yapı olarak anlaşılmaktadır. Araştırma iki aşamalı ve karma yöntemli bir tasarıma dayanmaktadır. İlk aşamada, 2010–2020 dönemine ait İzmir suç verileri mekânsal kümelenme analiziyle incelenmiş ve rastlantısal olmayan yoğunlaşma bölgeleri belirlenmiştir. Yoğunluğu ile öne çıkan Konak ilçesi, ikinci aşamanın odağı olarak seçilmiştir. İkinci aşamada, Kemeraltı bölgesinde yürütülen saha çalışmasıyla suç korkusunun üç eksen üzerinden nasıl üretildiği araştırılmıştır: mekânsal müdahaleler, kullanıcı algıları ve gündelik pratikler. Mekânsal müdahaleler kapsamında alanda süregelen projeler, güvenlik altyapıları ve kamusal mekân üzerindeki dönüştürücü etkileri açısından değerlendirilmiştir. Aynı zamanda kullanıcı algıları ve mekânsal davranışlar anketler ve görüşmeler aracılığıyla incelenmiştir. Bulgular, Kemeraltı'nın riskli algılandığını, mekânsal önlemlerin ise kullanıcı davranışları üzerinde sınırlı bir etki yarattığını göstermektedir. Gece kullanımı ve kadın kullanıcıların deneyimleri, güvenliğin yalnızca mekânsal önlemlerle sağlanamayacağını; bunun sosyal ilişkiler ağı, kamusal mekâna olan inanç, kurumlara ve adalet sistemine duyulan güven ile mekânsal aidiyet duygusuna bağlı olduğunu ortaya koymaktadır. Suç korkusu ise kişisel deneyimlerin yanı sıra toplumsal hafıza, sosyal temsiller ve anlatılardan beslenmektedir. Bu bulgular, mekânın toplumsal üretiminin çok katmanlı yapısını görünür kılmakta ve mimarlık disiplini içindeki kuramsal ve pratik tartışmalar açısından merkezi bir önem taşımaktadır.Doctoral Thesis Konum Tabanlı Medya ve Kentsel Seyahat Deneyiminin Çok Perspektifli Analizi: Kemeraltı Tarihi Çarşısı Örneği(2025) Keke, Damla Gül Begüm; Yılmaz, EbruBu tez, lokasyon tabanlı medya platformlarının kent içi seyahat deneyimini nasıl dönüştürdüğünü İzmir Kemeraltı Tarihi Çarşısı örneği üzerinden çok perspektifli bir analizle ele almaktadır. Kuramsal çerçevesini lokasyon tabanlı medya, seyahat kültürü ve yer yapma kavramlarının kesişiminde kuran çalışma, özellikle Instagram ve Google Maps gibi dijital araçların mekânsal pratikleri nasıl yönlendirdiğini ve mekânla kurulan ilişkileri nasıl yeniden tanımladığını incelemektedir. Anket, yarı yapılandırılmış görüşmeler ve platform içeriklerinin analizi yoluyla elde edilen bulgular, dijital ortamlarda 'yer duygusu' ve 'aidiyet' gibi kavramların nasıl üretildiğini, değişime uğradığını veya sınırlı biçimde oluşabildiğini ortaya koymaktadır. Çalışma, dijital medyayı yalnızca yön bulma veya tanıtım aracı olarak değil, aynı zamanda kullanıcıların mekâna dair anlamlar ürettiği anlatı arayüzleri olarak kavramsallaştırmaktadır. Bulgular, dijital görünürlüğün erişim ve hareketlilik sağladığını, ancak her zaman mekânla kurulan anlamlı ve sürdürülebilir ilişkileri beslemediğini göstermektedir. Bazı durumlarda, dijital temsillerin öne çıkardığı görselliğin, fiziksel çevreyle kurulan daha derin katmanlı bağları gölgede bıraktığı görülmektedir. Tarihsel seyahat anlatıları ile günümüz dijital pratiklerini yan yana getirerek temsilin sürekliliğini ve dönüşümünü analiz eden bu çalışma, dijital çağda yer yapma süreçlerinin yalnızca mekânsal değil; aynı zamanda simgesel ve anlatısal düzeylerde de şekillendiğini savunmaktadır. Tez, kültürel miras alanlarının lokasyon tabanlı medya aracılığıyla nasıl yeniden anlam kazandığını ve kullanıcı temelli temsiller üzerinden nasıl farklı biçimlerde ilişki kurma imkânı sunduğunu ortaya koymaktadır. Bu yönüyle çalışma, dijitalleşen yer deneyimini mimarlık disiplini açısından ele alarak, mekânın temsil ve deneyim biçimlerine dair güncel bir okuma sunmaktadır.Doctoral Thesis İzmir'deki Müşterekleşme Pratiklerinin Mekansallıklarının Müşterekler Siyaseti Çerçevesinde İncelenmesi(2025) Öztaş, Nazmiye; Yılmaz, EbruBu çalışma, esas olarak İzmir kentini müşterekleşme pratiklerinin mekânsallıkları üzerinden yeniden okumayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda, kentsel müşterekleşmenin bu özgül kentsel bağlamda nasıl ortaya çıktığını ve nasıl işlediğini keşfetmek için çapraz bir sorgulama yaklaşımı benimsemektedir. Bu sorgulama İzmir kentinde müşterekleşme ortamının oluşumunu sağlayan dinamikleri ve kentsel mekânın bu müşterekleşme ortamının şekillenmesinde ve sürdürülmesindeki aracı rolünü anlamayı amaçlamaktadır. Bu hedefler doğrultusunda, çalışma İzmir'deki 11 müşterekleşme pratiğini ve mekânsallıklarını, müşterekler siyaseti çerçevesinde incelemektedir. Bunu gerçekleştirmek amacıyla, Müşterekleşmenin Failliği, Müşterekleşme Pratikleri ve Müşterekleşmenin Mekânsallığı'nı içeren analitik bir üçlü çerçeve geliştirilmiştir. Belirlenen müşterekleşme pratiklerinin analizi, önerilen analitik çerçevede tanımlanan bu üç sorgulama hattı doğrultusunda yürütülmüştür. Bu analiz sonucunda elde edilen bulgular iki aşamada değerlendirilmiştir. İlk aşamada, her bir sorgulama hattı, belirlenen pratiklerin birlikte değerlendirilmesi amacıyla ayrı ayrı ele alınmıştır. Bu şekilde, kentteki kentsel müşterekleşmenin taban, aracı ve kurumsal olmak üzere üç ana kanal üzerinden nasıl işlediği ortaya konmuştur. İkinci aşamada ise, bu üç müşterekleşme kanalına ilişkin tüm analiz bulguları birlikte değerlendirilerek kentteki müşterekleşme ortamının dinamikleri tartışılmaktadır. Bu iki aşamalı değerlendirme süreci aracılığıyla, çalışmada kentsel müşterekleşme dinamiklerinin kolektif öznellik, pratik biçimleri ve mekânsal tezahürlerle derinden iç içe geçtiği vurgulanmaktadır. Bu bulgular, müşterekleşmenin yalnızca mekânsal bir süreç değil, aynı zamanda kentsel yaşamı dönüştüren siyasi ve toplumsal bir süreç olduğunu göstermektedir.