Phd Degree / Doktora
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/11147/2869
Browse
Search Results
Doctoral Thesis Hücresiz Masif Çok Girişli Çok Çıkışlı Haberleşme Sistemleri için İletim Teknikleri(2025) Cumalı, İrem; Özbek, BernaYeni nesil kablosuz haberleşme ağları yüksek veri hızı gerektiren ve gecikmeye duyarlı uygulamaları desteklemek için akıllı, güvenilir ve her yerde erişilebilir bir bağlantı vizyonu ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, bu tez; hücresiz masif çok girişli çok çıkışlı haberleşme ağlarının tasarım ve optimizasyonunu, üç yükselen teknolojiyi entegre ederek incelemektedir: yüksek irtifa platform istasyonları (HAPS), fiziksel-katman ağ kodlaması (PNC) ve bütünleşik algılama ve haberleşme (ISAC). İlk olarak, bu tez HAPS'ın CF-mMIMO ağlarında bağlantı ve fronthaul desteğini güçlendirmedeki rolünü incelemektedir. Bu kapsamda, ortak kullanıcı seçimi ve kullanıcı eşleştirmesi ile sınırlı geri beslemeli kod kitabı tasarımını içeren, ortogonal olmayan çoklu erişim (NOMA) tabanlı çok kullanıcılı bir HAPS sistemi önerilmiştir. Ardından, HAPS'ın coğrafi olarak izole bölgeler için fronthaul bağlantısı sağlayan hava tabanlı bir merkezi işlem birimi olarak görev yaptığı HAPS destekli bir CF-mMIMO sistemi sunulmuştur. Ortak güç ve zaman tahsisini içeren iki aşamalı bir iletim protokolü, geleneksel bir arada konumlandırılmış masif MIMO sistemlerine kıyasla ağın veri iletim hızını ve kapsama alanını önemli ölçüde artırmaktadır. İkinci olarak, kullanıcılar arasında eşzamanlı çift yönlü veri alışverişini mümkün kılarak spektral verimlilik ve haberleşme güvenilirliğini artıran PNC tabanlı bir CF-MIMO mimarisi sunulmuştur. PNC kullanan işbirlikçi erişim noktası çalışması, daha düşük bit hata oranları ve azalmış iletim gecikmeleri sağlamaktadır. Üçüncü olarak, bu tezde ISAC destekli CF-MIMO çerçevesi önerilmiş ve haberleşme ile algılama görevlerini birlikte optimize eden açgözlü mod seçimi ve kullanıcı ilişkilendirme (G-MSUA) algoritması geliştirilmiştir. Önerilen yöntem, haberleşme kalitesinden ödün vermeden algılama doğruluğunu artırmaktadır. Genel olarak, elde edilen sonuçlar, HAPS, PNC ve ISAC teknolojilerinin CF-mMIMO yapısına entegrasyonunun; her yerde kapsama, yüksek spektral verimlilik, ultra düşük gecikme ve kitlesel bağlantı gibi gelecek nesil kablosuz haberleşme sistemlerinin temel hedeflerine ulaşılması yönünde önemli bir ilerleme sağladığını göstermektedir. Ayrıca, bu tez çoklu HAPS işbirliği, gerçekçi kanal modelleri ve çoklu hedef algılama çerçeveleri gibi geleceğe yönelik araştırma alanlarını da ortaya koymaktadır.Doctoral Thesis Tümyönlü Stereoskopik Videonun Verimli Eldesi ve Akışı(2025) Çalı, Mehmet; Gümüştekin, ŞevketTümyönlü kameralar, sanal gerçeklik başlıkları ve GPU‟lar gibi cihazlardaki teknolojik gelişmeler, tümyönlü videoların yaygınlaşmasına olanak sağlamaktadır. Tümyönlü videoların algılanan kalitesini iyileştirmek için, sağ ve sol göze ayrı ayrı oluşturulan görüntülerle stereoskopi sağlanması büyük önem taşımaktadır. Perspektif videolarda stereoskopinin oluşturulması görece kolay olsa da, tümyönlü videolarda bu işlem çok daha karmaşık bir sorundur. Bu nedenle literatürde genellikle çok sayıda düşük görüş açılı kamera içeren ve yüksek maliyetli sistemler öne sürülmektedir. Bu tez kapsamında, üç adet tümyönlü kamera kullanılarak stereoskopinin maliyet ve işlem gücü bakımından verimli bir şekilde elde edilmesi amacıyla bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Bu yaklaşımda, stereoskopinin elde edilebilmesi için izleme yönüne göre seçilen kameraların çıktıları örneklenip harmanlandığı bir tasarım uygulanmıştır. Ardından, söz konusu tasarıma göre tümyönlü kamera sistemlerinde dezavantajlı olduğu görülen interpolasyon ve kalibrasyon konularında kalite iyileştirme adımları geliştirilmiştir. Önerilen interpolasyon yöntemi, görüş açısı ve hedef projeksiyon yönteminden bağımsız bir arama tablosu oluşturulmasına olanak tanıyarak, önceki yaklaşımlara kıyasla daha başarılı sonuçlar elde etmiştir. Ayrıca, çok sayıda tümyönlü kamera içeren sistemlerin LCD ekran yardımıyla kalibrasyonunun gerçekleştirildiği önerilen teknik sayesinde, kameraların içsel ve dışsal parametreleri elde edilmiştir. Son olarak, üç kameralı tasarım kalite iyileştirme adımlarıyla bütünleştirilmiş ve verimli video akışına uyumlu hâle gelecek şekilde geliştirilmiştir.