Phd Degree / Doktora
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/11147/2869
Browse
1 results
Search Results
Doctoral Thesis Standartlara Bağlı Hava Kirleticilerinin Kaynak Belirlemesi için Monin-Obukhov Uzunluğunu HYSPLIT ile Bütünleştiren Bir Veri Dönüşümü ve Dağılım Modelleme Çerçevesi(2025) Tuna, Faruk; Bingöl, Ferhat; Sofuoğlu, Sait CemilBu tez, Monin–Obukhov Benzerlik kuramına dayalı düzeltmelerin, düzenlenmiş hava kirleticileri için kaynak belirleme amacıyla kullanılan HYSPLIT benzetimlerine olan etkisini incelemek üzere bir veri dönüştürme ve modelleme çerçevesi geliştirmektedir. Meteorolojik girdi olarak New European Wind Atlas (NEWA) Projesi çıktıları kullanılmıştır. Eksik değişkenler yeniden hesaplanmış ve otomatik bir veri dönüştürme algoritması oluşturulmuştur. Mevzuat kapsamında düzenlenmiş hava kirleticilerine (PM10, SO2, NO2, O3 ve CO) ait yer düzeyi ölçümleri DATEM formatına dönüştürülmüş ve seçilen kirlenme dönemleri, revize meteorolojik alanların dağılım davranışı ve emisyon oranı kestirimine etkisini değerlendirmek için kullanılmıştır. İki harici kararlılık düzeltmesi değerlendirilmiştir: 10 m seviyesinde uygulanan L-tabanlı düzeltme ve 50 m ve üzerindeki düşey profili değiştiren T* tabanlı yaklaşım. Analizler, yalnızca yüzey seviyesinde yapılan L düzeltmesinin dahi ters modelleme davranışını etkileyebildiğini ve baskın kaynak bölgelerinin belirlenmesini iyileştirebildiğini göstermektedir. Buna karşılık T* düzeltmesi, yüzey gözlemlerinin temel aldığı 10 m rüzgâr alanını değiştirmediği için sınırlı bir etki göstermiştir. RAW ve REVISED meteorolojik alanların karşılaştırılması, her iki veri kümesinin de benzer Rank-temelli doğrulama sonuçları ürettiğini ve NEWA'nın kıyı bölgelerindeki dağılım çalışmaları için yeterli akış bilgisini sağladığını göstermektedir. İleri ve geri yönlü benzetimleri üreten, optimizasyon yapan ve doğrulama metriklerini hesaplayan otomatik bir iş akışı geliştirilmiştir. Genel olarak, revize rüzgâr alanları HYSPLIT tabanlı yörünge ve dağılım çalışmalarında geleneksel olmayan veri kümeleri için de uygulanabilir. Geliştirilen otomatik kaynak belirleme çerçevesi, gelecekte modele içsel olarak uygulanacak kararlılık düzeltmeleriyle de birleştirilebilir.
