Computer Engineering / Bilgisayar Mühendisliği
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/11147/10
Browse
47 results
Search Results
Research Project Trafik kazalarının önlenmesinde dinamik veri yönetimi ile erken uyarı sistemi: İzmir'in kaza yoğun caddelerinde pilot çalışma(2011) Duvarcı, Yavuz; Geçer Sargın, Feral; Kumova, BoraKazaları en aza indirmek, büyük oranda kazaların nerede, ne zaman ve ne biçimde olabileceğinin doğru tahmin edilebilmesine bağlıdır. Tahmin modellerinden her yere genellenebilecek sonuçlar belirlenememekte, daha sağlıklı sonuçlar için mutlaka yere özgü modellerin kurulması gerekmektedir. Trafik kazalarının mekansal bağıllığı parametrelerin birleşik etkisine de bağlı olarak, oldukça yüksek olduğu bilinmektedir. Bu projenin özgünlüğü ise; önerilecek sistemin, istatistiksel yöntemlerle “genel parametre” tahmini modeli yaklaşımı yerine, “mekan-bazlı” kullanılabilecek bir veri tabanı yönetimi işleyiş şeması olmasıdır. Günümüzde artık, akıllı ulaşım teknolojileriyle verinin dinamik olarak işlendiği, erken uyarı bilgisinin üretilebileceği bir veri otomasyon sistemi gereksinimi duyulmaktadır. Bunlar istatistiksel modeller oluşturmayı gerektirmeyen, güncellenen veriyle beslenen sistem yaklaşımlarıdır. Kategori analizi ile, ilk iki yılda (2005-2006) elde edilen model verileri ikinci yılki (2007) saha verileri (test) ile karşılaştırılarak benzer çıkıp çıkmadığı test edilecek, önerilen yaklaşımın sınaması yapılmış olacaktır. Projede beklenen sonuca ulaşıldığı takdirde kazaların engellenmesi ya da azaltılması yönünde erken uyarı sistemi için mekan ve durum uyarlı bir düzenek önerilecektir. Projenin nihai hedefi, trafik birimlerine kazaların azaltılmasında bir karar destek mekanizması olarak yararlanabilecekleri gerçekzaman veri analizi için erken uyarı sisteminin oluşmasına öncülük etmektir. Bu sistemle, risk oluşma aşamasında, kısa-vadeli operasyonel önlemlerin zamanında ve yerinde alınması, yetkililerin enerjisinin doğru zamanda doğru yere yönlendirilmesi hedeflenmektedir. Projenin çabası, gelecekte oluşturulacak gerçek-zamanlı veri analiz sisteminin çok boyutlu kategori analizi yöntemiyle nasıl olabileceğini göstermek, ve yararlılığını pilot caddelerin kaza verileri üzerinden kanıtlamaktır. 30 ayda tamamlanan proje çalışması, şu üç temel aşamadan oluşmuştur: Veri tabanı oluşturma ve faktörlerin belirlenmesi, toplanan verinin kategori analizi yöntemiyle değerlendirilmesi ve erken uyarı sistemi için uygulamaya dönük sistem modeli önerisi.Research Project Ölçeklenebilir hibrit nesne tanıma sistemi(2016) Özuysal, Mustafa;Gerçek zamanlı mobil nesne tanıma uygulamalarında anahtar noktaların eşlenmesi için genellikle ikilik betimleyiciler kullanılır. Ancak bu betimleyiciler kamera bakış açısı benzeri etmenlerden oldukça etkilendiğinden nokta eşleme başarımları daha karmaşık betimleyicilere göre düşüktür. Proje kapsamında ikilik betimleyicilerin eşlenmesi için iki aşamalı yeni bir yöntem geliştirilmiştir. Bu yöntemin ilk adımı bilinen nesnelerin imgelerinden çıkarılan betimleyicilerin arasında K en yakın betimleyiciyi tespit eder. İkinci adım ise bu betimleyicilerden doğru eşleme olasılığı en yüksek olanı söz konusu her bir betimleyiciye özel istatistiksel bir yaklaşımla seçer. Bu istatistikler bir öğrenme adımında sentetik görüntülerden hesaplanır. Yöntem düzlemsel ve üç boyutlu nesneler üzerindeki anahtar noktaların doğru eşlenme oranını sadece Hamming uzaklığı ile en yakın komşunun belirlenmesine göre arttırmaktadır. Ayrıca önerilen yöntemin ilk adımı yaklaşık en yakın komşu yöntemleriyle uyumlu olduğundan bu iki adımlı hibrit yöntem benzerlerinin aksine büyük betimleyici kümeleriyle çalışılmasını sağlar. Projede ayrıca nesne tanımaya katkısı az olacağı öngörülen betimleyicilerin tespiti için bir yöntem geliştirilmiş, bu betimleyiciler çıkarılsa dahi nesne tanıma başarımında büyük bir kayıp yaşanmadığı gösterilmiştir.Research Project Trafik sahnelerinde tümyönlü ve Ptz kameralar ile araç tespiti ve sınıflandırması(2016) Baştanlar, YalınÇalışmamızda trafik sahnelerindeki araçların tespit edilip sınıflandırması için bir tümyönlü bir de pan-tilt-zoom (PTZ) kamera içeren hibrit bir kamera sisteminin kullanılması önerilmiştir. Önerilen sistemde, tümyönlü kamera şekil tabanlı öznitelikler ile taşıt sınıflandırması yapabilmekte, eğer varsa hedef sınıf olarak belirlenmiş nesneleri tespit ederek PTZ kameranın o nesnelere yönelmesini sağlayabilmektedir. Bu şekilde, tümyönlü kamera genel tespit, takip ve sınıflandırma işlemine devam ederken istenilen araçlar için PTZ kamera yüksek çözünürlüklü görüntü alabilmektedir. Ayrıca, sınıflandırma başarımını artırmak amacıyla PTZ kamera görüntülerinden çıkarılan gradyan tabanlı öznitelikleri de kullanarak ikinci bir sınıflandırma yapılabilmektedir. Bahsedilen yaklaşımların sınıflandırma başarımları yapılan deneylerle ölçülmüştür. Ayrıca PTZ kamera ile takip modülü gerçekçi senaryolar üzerinde incelenmiştir. Üzerine çalışılan nesne tipleri motosiklet, araba, dolmuş ve yayadır.Research Project Yaya yolu tasarımı ve uygulamaları kaynaklı yaya-taşıt çatışmasının incelenmesi(2016) Şengöz, Burak; Koç, Hülya; Sharıf, Haidar; Çubukçu, Ebru; Özuysal, MustafaŞehir yaşamının odak noktası olan sokaklar ve yaya alanları bir şehrin karakterini tanımlayan ve şehirde yaşayan insanların altyapı, sosyo-kültürel, ticari vb. pek çok gereksinimleri temelinde erişimi sağlayan vazgeçilmez mekânlardır. Bu mekânlar içerisinde yayaların rahat, güvenli ve sağlıklı dolaşımını sağlamak, erişilebilir kentsel mekânlar düzenlemekte her zaman vazgeçilmez bir öneme sahip olmuştur. Büyüyen ve gelişen şehirlerde özellikle motorlu taşıt sayısının artması cadde ve sokaklardaki taşıt izinin yaya kaldırımları aleyhine genişletilmesine yol açmıştır. Yaya trafiği talebini karşılayacak kesit genişliğine sahip olmayan yaya kaldırımları ile birlikte plan dışı ve kuralsız işgallerden kaynaklanan daralmalar kaldırımların gerekli hizmeti verememesine neden olmuştur. Bu durum yayaların rahat hareket etmelerine olanak vermeği için motorlu taşıtlar için ayrılan yollara inmelerine dolayısı ile yaya-taşıt çatışmalarına yol açarak hem motorlu taşıtların hemde yayalar için kritik kesitler oluşturmuştur. Proje kapsamında yukarıda adı geçen sorunların görüldüğü yol kesimlerindeki daralmaların/işgallerin yaya-taşıt etkileşimi üzerindeki etkileri, düzlemde mesafe verisi toplayabilen lazerli tarayıcılar yardımıyla iki boyutlu bir koordinat sistemine aktarılarak incelenmiştir. Tasarlanmış bir bilgisayar algoritması yardımıyla yaya ve taşıtların izleri oluşturulmuş anlık hızları ve birbirinden uzaklıkları belirlenerek yaya taşıt etkileşimleri arasındaki ilişkiler mikroskobik ölçekte incelenmeye çalışmıştır. Proje 9 farklı bölümden oluşmuştur. Giriş bölümünden sonra yaya akım özellikleri, modellemeleri, yaya taşıt çatışması ve ele alınması gereken parametreleri içeren ayrıntılı literatür araştırması yapılmıştır. 3. ve 4. Bölümlerde sırasıyla adı geçen analizlerin yapılacağı ve farklı özelliklere sahip etüt sahaları ile ilgili bilgiler sunularak bu istasyon noktalarında kullanılan lazerli tarayıcılar ile ilgili bilgilere yer verilmiştir. Veri toplama ve işleme bilgilerinin sunulduğu 5. ve 6. Bölüm projenin en önemli bölümlerini oluşturmuştur. Bu bölümlerde yaya hareketlerinin tasarlanan hassas algoritma ile tam olarak tespit edilmesine yönelik araştırmalar ele alınmıştır. 7. Bölümde yaya sorunlarının görüldüğü her bir istasyon noktasında yaya izlerinin oluşturulması sonucu ile elde edilen yaya hızları farklı yaya karakteristikleri temelinde incelenmiştir. Bu bölgelerde yaya yolu tasarım kaynaklı gecikmeler üzerinde durularak yaya hizmet seviyeleri belirlenmiştir. Bununla birlikte yaya yaşıt etkileşimleri mikroskobik ölçekte ele alınarak her bir gözlem bölgesinden farklı parametreler elde edilmeye çalışmıştır. Yola paralel hareket eden yaya akımından kaynaklanan yeni bir sürtünme parametresi ortaya çıkartılmaya çalışılmış, farklı gözlem bölgelerinde yaya karakteristiklerinin incelenmesinden yola çıkılarak mekansal etkiler değerlendirilmiştir. 8. ve 9. Bölümlerde proje çıktıları yol, kaldırım trafik ve otopark düzenleme önerileri temelinde ele alınarak yayaların kullanımındaki fiziksel çevrenin kalitesini değerlendirebilmek amacı ile kalite indeksi yaklaşımlarına yer verilerek genel değerlendirmelerde bulunulmuşturResearch Project Haber Zincirlerinde Tutarlılık ve Güvenilirlik Değerlendirmesi(2017) Tekir, SelmaÇok hızlı ve büyük miktarda haber akısının oldugu günümüzde haber analizi büyük bir gereksinimdir. Haberi takip etmek, dogrulugunu denetlemek, yorumlamak özellikle kurumsal bazda çok önemlidir. Bunun yapılabilmesi bir bilgi isleyis döngüsünün çalıstırılması ile mümkündür. Bilginin toplanması, hedefler dogrultusunda islenip analiz edilerek ise yarar bilgiye dönüstürülmesi beklenmektedir. Projenin amacı haber güvenilirliginin ölçülüp degerlendirilmesine yönelik bir yaklasım gelistirmektir. Haber güvenilirligi haberalma faaliyetinin olmazsa olmazları arasındadır. Kurumsallasmıs medya kurulusları (BBC, The New York Times vb.) hâlihazırda çok büyük miktarda yapısal veri sunmaktadır. Haberi dogrulama, kaynak geçerligini denetleme gereksinimi had safhadadır. Projede bir haber zinciri üzerinde güvenilirlik ölçümü ve degerlendirmesi yapılacaktır. Projede haber zinciri, noktaları birlestirelim (connecting the dots) yaklasımı ile karsılanmaktadır. Noktaları birlestirelim yaklasımı, haber zincirini biri baslangıç digeri bitis noktası olarak tanımlanabilecek iki haber belgesini tutarlı bir sekilde birlestiren haber belgeleri dizisi olarak tanımlamaktadır. Güvenilirlik degerlendirmesi ele alınacak haber zincirinin tutarlılık degerlendirmesi ile birlikte gerçeklestirilecektir. Haber güvenilirligi; haberin dogrulugu, fikirlerden ziyade somut gerçeklere dayanmasıdır. Haber kaynagının güvenilirligi ise iki temel boyutta ele alınmaktadır: Haber kaynagına duyulan güven ve kaynagın o konudaki uzmanlıgı [21]. Haber güvenilirliginin ölçümünde ?Gerçegi fikirden ayırıyor mu? ve ?Fikirlere mi gerçeklere mi dayanmakta? faktörleri baz alınacaktır. Fikir madenciligi kullanılarak gerçekler fikirlerden ayırdedilmeye çalısılacaktır. Haber zincirini olusturan belgelerin gerçegi fikirden ayırıp ayırmadıkları, belge yapısındaki gerçek/fikir tümcelerinin organizasyonu irdelenecektir. Belgelerdeki gerçek/fikir yapılanmasına ek olarak gerçek/fikir oranı da tespit edilip haber zincirini olusturan dokümanların bu açıdan bütünsellik tasıyıp tasımadıgı sınanacaktır. Ayrıca ardısık dokümanlar arasındaki geçisin gerçek/fikir bilgisine dayalı bir degerlendirme mekanizması kurulacaktır. Güvenilirlik kavramının ölçümüne iliskin benzer bir yaklasım mevcut olmadıgından proje oldukça yenilikçidir. Haber zincirinin güvenilirlik degerlendirmesi tutarlılık degerlendirmesinden bagımsız degildir. Haber zinciri baglamında tutarlılıgı karsılamak üzere yöntemler mevcuttur ancak yeni arayıslara gereksinim vardır. Proje kapsamında tutarlı haber zinciri elde etmeyi saglayacak yeni bir yöntem gelistirilecektir. Gelistirilecek yöntem tutarlı haber zincirinin kafes (lattice) yapısı ile iyi temsil edilecegi sezgisine dayanmaktadır. Kafes yapısının dügümleri, haber belgelerinde geçen sözcükler ve bu sözcüklerin geçtigi haber belgeleri ikilileri ile temsil edilecektir. Tutarlı haber zincirlerine ait kafeslerin tam kafes niteligine sahip olması beklenmektedir. Zaki ve Ramakrishnan [17]?ın kapalı tanım kümesi kafesi (closed description set lattice) olusturma algoritması bu amaçla kullanılarak iyi haber zincirleri elde edilip edilmeyecegi sınanacaktır. Önerilen yöntem güvenilirlik degerlendirmesi yapılacak haber zincirlerini üretmesi açısından önemli ve aynı ölçüde özgündür. Proje tamamlandıgında elde edilecek çıktıların bilgi kesfi ve veri madenciligi alanında bilimsel katkı sunması beklenmektedir. Önerilen tekniklerin olgunlasması bunların yeni teknolojilerde kullanılmasını mümkün hale getirecektir. Ayrıca haberalma toplumun sosyo-ekonomik yapısında etkili olan bir islevdir. Özellikle sosyal medya bu alanı yeniden sekillendirmektedir. Bu alanda, alınan haberlerin dogru sekilde islenmesi ve haber güvenilirligi konusunda farkındalıgın artırılması büyük önem arz etmektedir.Research Project DFIS- Çoklu destek eşiklerinde dinamik sık kümeler madenciliği ve gizleme platformu(2018) Ergenç Bostanoğlu, BelginBu proje kapsamında, veri madenciligi alanının en çok kullanılan yöntemi olan, iliski kuralları (association rules) madenciliginin basetmeye çalıstıgı zorluklardan, veri büyüklügü, veri dinamizmi, sık kümelerin (frequent itemsets) özel destek esik (support threshold) degerlerinin dikkate alınması ve paylasımında ortaya çıkabilecek duyarlı (sensitive) bilgilerin gizlenmesi (sensitive knowledge hiding) problemleri ile aynı anda ugrasan sınama platformunun gelistirilmesi hedeflenmektedir. Önerilecek olan platformdaki temel (baseline) iliski kuralı madenciligi islevi veri büyüklügü ile basedebilmek için veritabanını çoklu taramayacak, kolay yönetilebilir veri tipleri kullanacak ve etkin bellek kullanımı yapacaktır. Söz konusu islev, tüm platform için tek bir destek esik degeri ile çalısmak yerine veri kümelerine özel destek esik degerleri ile çalısabilir olacaktır. Platform parçalarından biri de temel iliski kuralı madenciligi islevinin dinamik sürümüdür; bu sürüm veri güncellemeleri geldiginde tüm iliski kuralı bulma sürecini bastan çalıstırmak yerine, güncellemeyi içeren veritabanı parçası ve önceki sonuçları dikkate alarak güncel sık kümeleri dinamik olarak bulur. Platform son olarak veritabanını, duyarlı bilgi çıkarımları yapılamayacak halde paylasmaya hazırlayabilecek yani dinamik sık küme gizleme (itemset hiding) islevi içermektedir.Research Project Fotokapan fotoğraflarında bazı hayvan türlerinin tespiti(2018) Baştanlar, YalınFotokapanlar dogada vahsi hayvanları gözlemlemek için kurulan hareket sensörlü kameralardır. Gelisen teknolojilerle birlikte fotokapan kullanımı ve dolayısıyla sahadan toplanan imge sayısı belirgin bir sekilde artmıstır. Tüm fotokapan görüntülerinin elden geçirilmesi ve içinde hayvan olup olmadıgının ve hangi hayvan oldugunun tespit edilmesi için gerekli isgücü de orantılı olarak artmaktadır. Çalısmamızda amaç, bu tespitleri otomatik yaparak doga arastırmacılarına gözle kontrol etmeleri gereken çok daha az sayıda fotograf bırakmaktır. Bu amaç dogrultusunda öncelikle asırı parlak, karanlık ve bulanık fotografların elenmesi için etkili teknikler arastırılmıstır. Bu kullanıssız fotografların elenmesinin ardından birinci hedef hayvan içeren fotografların tespitidir. Çalısmamızda, bunun için hem arkaplan çıkarımı ile nesne tespiti (fotokapanlar degismeyen arkaplanı bulunan sahneden degisen zaman aralıkları ile imge topladıgından) hem de evrisimli yapay sinir agları (EYSA) ile nesne bulma teknikleri bir arada kullanılarak hayvan içermeyen imgeleri ayıklayan bir sistem önerilmistir. Bir diger hedef de fotograflarda belirli bir hayvan türünün tespitidir. Bunun için de evrisimli yapay sinir aglarını (EYSA) belirli bir hayvan türünü bulmak için egitmek üzerine arastırma yapılmıs, parça-tabanlı egitime dayalı özgün bir yöntem önerilmistir. Ayrıca, gelistirilen eleme ve hayvan bulma yöntemlerin nasıl bir arayüz ile kullanıcıya aktarılması gerektigi ile ilgili de arastırma yapılmıs, bir yazılım prototipi gelistirilmistir.Article Sosyal Bot Algılama Teknikleri ve Araştırma Yönleri Üzerine Bir İnceleme(Gazi Üniversitesi, 2018) Karataş, Arzum; Şahin, SerapFacebook, Twitter, LinkedIn gibi çevrimiçi sosyal ağların (OSN) popülerliği ve web servislerinin yaygınlığı, bu alanlarda sosyal bot olarak nitelendirdiğimiz yazılımsal sosyal aktörlerin ortaya çıkmasına ve yaygınlaşmasına neden oldu. Ancak çoğunlukla bu aktörler kötü rollerde karşımıza çıkmaktadırlar. Örneğin, sosyal botlar insanmış gibi sohbetlere katılma, başka hesapları çalarak üzerinden dolandırıcılık yapma, yanlış bilgi yayma, borsayı manipüle etme, sahte halk tabakası oluşturarak propaganda yapma gibi ciddi problemlerde karşımıza çıkmaktadırlar. Bununla beraber, istenmeyen postaları ve zararlı yazılımları yaymanınetkin araçları haline gelmişlerdir. Dahası, botlar gerçek hesapları ele geçirerek “zombi bilgisayar ağı” (botnet attack) saldırıları düzenlemekte de kullanılabiliyorlar. Öte yandan, sosyal botların sosyal paylaşım ağları üzerindeki yaygınlığı ve önemi inkâr edilemez bir gerçektir. Bu çalışmada, kötü niyetli sosyal botların potansiyel tehlikeleri vurgulanmıştır. Sonrasında, metodolojik bir sınıflandırma içerisinde literatürdeki bot tespit yaklaşımları, bu yaklaşımların sınırları ve açık problemleri gözden geçirilmiştir. Makalenin son bölümünde, problemi çözmeye yönelik iki yeni yaklaşım önerilmiştir.Conference Object Citation - WoS: 2Word2vec Kullanarak Eş Anlamlılık Temelinde Anahtar Kelime Çıkarımı(IEEE, 2019) Oğul, İskender Ülgen; Özcan, Caner; Hakdağlı, ÖzlemNowadays, the data revealed by the online individuals are increasing exponentially. The raw information that increasing data holds, transformed into meaningful outputs using machine learning and deep learning methods. Generally, supervised learning methods are used for information extraction and classification. Supervised learning is based on the training set that classification algorithms are trained. In the proposed approach, keyword extraction solution is proposed to classify text data more convenient. The developed solution is based on the Word2Vec algorithm, which works by taking into consideration the semantic meaning of the words unlike general approaches that based on word frequency. A new approach, word embedding algorithm named Word2Vec, works by calculating the word weights, semantic relationship, and the final weights of vectors. The obtained keywords are trained with Name Bayes and Decision Trees methods and the performance of the proposed method is shown by classification example.Article Lise Öğrencilerine Bilgisayar Donanımı Öğretimi: Devremi Kuruyorum(Ege Üniversitesi, 2017) Çiloğlugil, Birol; Aslan, Burak Galip; İnceoğlu, Mustafa MuratBu çalışmada, lise öğrencilerinin bilgisayar donanımının temellerini ve ilişkili olduğu matematiksel altyapıyı kavramalarını hedefleyen bir mühendislik farkındalık projesinin yapısı ve sonuçları ortaya konmaktadır. Proje kapsamında temel sayısal elektronik devre tasarımı prensipleri tanıtılmaktadır. Gerçek hayat problemlerinin bir donanım laboratuvarı ortamında öğrencilerin kendi tasarımları ile uygulanması sağlanarak proje içeriği zenginleştirilmiştir. Proje süresince öğrencilerin aktif olduğu tasarım etkinlikleri yardımıyla tecrübe ederek öğrenmeleri yoluna gidilmiştir. Ayrıca, sosyal etkinlik olarak, kampüs yaşamı ve tesislerin tanıtımı için kampüs gezisi ve yaratıcı drama kullanılmıştır. Bunlara ek olarak, proje kapsamında öğrenciler elektronik ve bilgisayar mühendisliği alanları ile ilgili bilgilendirilmiştir. Bu çalışma 35, 10. sınıf öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Projenin eğitsel bölümü beş günde tamamlanmıştır. Mini sınavlar, günlük sanal sınıf oturumları, mesleki eğilim belirleme cetveli, proje değerlendirme formu, genel değerlendirme oturumu (odak grup görüşmesi) ve veli geribildirimleri proje çıktılarının değerlendirilmesi için kullanılmıştır. Proje ekibinin, öğrencilerin ve velilerin proje ile ilgili olumlu geribildirimleri, önümüzdeki yıllarda bu projenin geliştirilmiş yeni sürümleri üzerinde çalışmak için teşvik edicidir.