Kumlarda ve stili kumlarda suvılaşmanın ve sıvılaşma sonrası direncin belirlenmesinde sarsma tablası deneyleri

Abstract

Sıvılaşma, suya doygun gevşek zeminlerin deprem veya sismik bir hareket sonucunda danelerinin birbirleri olan temasının kaybolması ve boşluk suyu basıncının artması olayıdır. Yapılan literatür araştırmasına göre, ilk sıvılaşma sonrası zemin tekrar aynı büyüklükteki sismik yüklemeye maruz kaldığında rölatif sıkılık fazlasıyla artsa dahi sıvılaşma direncinde azalma veya çok az bir artış olur. Zeminin ilk sıvılaşma ve sıvılaşma sonrası direncindeki azalmanın nedeninin sadece daneler arası temas yoğunluğuna bağlı olmadığı aynı zamanda zeminin konsolidasyon karakterine bağlı olduğu düşünülmektedir. Bu proje ile eşdeğer boşluk oranının ve konsolidasyon katsayısının sıvılaşma ve sıvılaşma sonrası direnç üzerindeki etkilerine 1-g salınımlı laminer kutu (1.8x0.65x1.5m yükseklik) kullanılarak yapılan sınırlı sayıdaki sıvılaşma deneyleri ile açıklık getirilmeye çalışılmıştır. Bu proje kapsamında yapılan çalışmalarda, temiz kum ve %15 silt muhtevası içeren siltli kumlarda art arda bir seri sarsma tablası deneyleri gerçekleştirilmiştir. Her bir sarsma tablası deneyi öncesinde yapılan koni penetrasyon deneyleri (CPT) ile zeminin derinlik boyunca değişen rölatif sıkılığı ve sıkışabilirliği belirlenmiştir. Birinci sıvılaşma deneyinden sonra rölatif sıkılık çok arttığı halde ikinci sıvılaşma direncinde çok büyük bir artış olmamıştır. Ancak konsolidasyon katsayısının (cv) belirli bir limit değerinden sonra zeminin birinci, ikinci ve üçüncü sıvılaşma dirençlerinde büyük bir artış olduğu gözlemlenmiştir.