Şehirden Kıyıya: İzmirdeniz Projesi'nin Eleştirel Bir Analizi, Bostanlı Örneği

Abstract

İzmirdeniz projesi, İzmirlilerin deniz ile olan ilişkisini güçlendirmeyi hedefleyen bir kentsel kıyı tasarım projesidir. Proje, Mavişehir ile İnciraltı Kent Ormanları arasında kalan kıyı şeridinde bulunan dolgu alanlarının yeniden tasarlanmasını içerir. Ayrıca, İzmirlilerin denizle gündelik yaşamlarında kurdukları bağlantıyı güçlendirerek, yaşam kalitelerini artırmayı ve 'düşük gerilimli' yaşam biçimlerinin tahrip edilmesini önlemeyi hedefler. Bu amaçla, projede üç tasarım yaklaşımı benimsenmiştir: Bunlardan ilki, körfezin kent için bir 'gösteri mekanı' olarak tasarlanmasıdır; ikinci yaklaşım, Mavişehir ile İnciraltı arasında bulunan 40 km'lik bir dolgu alan olan kıyı şeridinin yeniden tasarlanmasıdır; üçüncü tasarım yaklaşımı ise, kentin yamaçlarında yaşayan kentlilerin, gündelik hayat içinde sahile ulaşamaması nedeniyle, bu alanlarda kent terasları ya da balkonların tasarımıdır. Bu çalışmada, İzmirdeniz Projesinin, kentle kıyı alanları arasındaki ilişkiyi güçlendirmek amacıyla rekreasyon alanlarından oluşan ve süreklilik arz eden bir ağ oluşturma amacına ulaşıp ulaşmadığı değerlendirilmektedir. Bunun yanı sıra projenin, Bostanlı'ya komşu olan sekiz mahalledeki daha küçük parklarla olan ilişkisine odaklanılmakta ve kıyıya dik olarak tasarlanan, fakat uygulanmayan yeşil koridorlardan bir tanesinin izinden yürünerek projenin mahalle sakinlerine rahat bir erişim imkânı sağlayıp sağlamadığı araştırılmaktadır. Benzer nitelikteki uluslararası ve ulusal örnekleri inceleyen, alan çalışması, yarı yapılandırılmış görüşmeler ve kapsamlı bir literatür araştırmasına dayanan bu çalışmada, İzmirdeniz Projesi'nin kentlilerin rekreasyonel, boş zaman ve sosyalleşme ihtiyaçlarını daha iyi karşılayabilmesi için uygulamaların kıyı bölgesiyle sınırlı kalmaması, aynı zamanda yakındaki mahallelerle yeşil bir ağ yoluyla bağlanması gerektiği savunulmaktadır. Anahtar Kelimeler: İzmirdeniz projesi, Aktör-Ağ Kuramı (AAK), Kamusal Kıyı Alanları, Kıyı Parkları, Yeşil Koridorlar

The İzmirdeniz project (İzmirdeniz projesi) is an urban coastal design project that aims to strengthen the relationship between the city's residents and the sea. Its scope included the redesign of the coastal areas between Mavişehir and İnciraltı Urban. Overall, the project aimed to improve the quality of life in İzmir and protect the 'laid back' lifestyles of the city's residents by strengthening their daily interaction and uninterrupted connection with the sea. To this end, three design approaches were adopted: The first approach was the design of the gulf as a 'performance area' (gösteri alanı); the second was the redesign of the 40 km long filled coastline area between Mavişehir and İnciraltı; and the third was the design of city terraces or balconies. The idea was to respond to the need of the city dwellers who lived on the slopes of the city's hills and could not have an easy access to the coast on a daily basis. This thesis aims to assess to what extent the part of the İzmirdeniz project implemented in the Bostanlı region has fulfilled its promise for increasing the connection between the city and the coastal areas by creating a network of interlinked recreational spaces. It also seeks to determine if the project provides easy access to city dwellers who live in the eight neighborhoods in close proximity to Bostanlı by investigating its connectedness with smaller parks. To this end, the study follows a walking path where one of the proposed green corridors, designed perpendicular to the coastline, would have been built. Through a review of international examples, semi-structured interviews, site visits, and an extensive literature review, the thesis demonstrates that to better respond to the city dwellers' wants and desires for recreation, leisure and socialization, İzmirdeniz project should not only serve to the seashore, but also connect with the inner neighborhoods, and therefore contribute to the creation of a green network of spaces. Keywords: İzmirdeniz project, Actor-Network Theory (ANT), Public Waterfronts, Waterfront Parks, Green Corridors