Toplulukların Doğal ve Kültürel Mirasları ile Bağlantıları için Bir Sayısal Güzergah Önerisi: Tire, İzmir, Türkiye

Abstract

Kültürel ve doğal mirasa erişimi ekonomik, coğrafi ve zamansal engeller sınırlamakta, yetersiz tanıtım veya aşırı turizm gibi zorluklar ise sürdürülebilirliğini tehdit etmektedir. COVID-19 pandemisi, uzaktan erişimin önemini vurgulayarak dijital miras deneyimlerine olan ilgiyi artırmıştır. Doğal ve kültürel unsurları içeren miras rotaları için fiziksel erişim ilkeleri belirlenmiş olmasına rağmen, dijital erişim düzenlemelerinin geliştirilmesi gereklidir. Mevcut dijital miras sunumlarında somut nitelikler ele alınırken, somut olmayanlar yeterince vurgulanmamaktadır. Çalışma, ilgili doğal ve kültürel miras varlıklarını dijital ortama aktararak kültürel rotanın somut ve somut olmayan değerlerinin bütünsel olarak temsil edildiği dijital bir platform sunmayı amaçlamaktadır. Bu çalışmada, Türkiye'nin İzmir ili Tire ilçesindeki doğal ve kültürel rotaların somut ve somut olmayan yönlerini bir araya getiren, kullanıcı merkezli bir dijital platform (TiREASURE) önerilmiştir. Tire'nin yerel otlarına, urgan yapımı zanaatına ve hamam geleneğine odaklanılmıştır. Bu miras büyük kentlere göç ve bilgi aktarımındaki azalma tehdidi altındadır. TiREASURE, Avrupa Komisyonu'nun HORIZON programı gibi girişimlerle uyumlu bir koruma modeli sunmaktadır. Yöntem olarak, artırılmış gerçeklik (AR), interaktif haritalar, dijital rekonstrüksiyonlar, çevresel sesler ve hikâye anlatımı teknikleri kullanılan TiREASURE, erişilebilirliği artıran sürükleyici deneyimler yaratmaktadır. Sonuç olarak sadece dijital ortamda kültürel rotaları deneyimleme fırsatları sunmayı değil, aynı zamanda dijital araçlarla yerinde deneyimleri destekleyen bu çalışma terk edilme ve aşırı turizm sorunlarını azaltırken, mirasla dengeli ve sürdürülebilir bir etkileşimi teşvik etmektedir. Ayrıca tüm bunların gerçekleştirilmesinde, yenilikçi dijital miras çözümlerini geliştirmede disiplinler arası iş birliğinin potansiyelini vurgulamaktadır.Access to heritage is often limited by economic, geographical, and temporal barriers, while challenges like insufficient promotion or overtourism threaten sustainability. The COVID-19 pandemic emphasized the need for remote access, increasing interest in digital heritage experiences. Heritage routes include natural and cultural elements, yet while principles for physical access are established, digital access regulations require development. Moreover, in current digital presentations of heritage, tangible aspects dominate, while intangible elements are insufficiently highlighted. The study aims to create a digital platform that holistically represents both the tangible and intangible values of the cultural route by transferring relevant natural and cultural heritage assets into the digital environment. This study introduces TiREASURE, a user-centered digital platform that integrates the tangible and intangible aspects of natural and cultural route in Tire, İzmir, Türkiye. Tire's heritage includes local herbs, rope-making crafts, and communal bathing traditions, which face threats like urban migration and declining knowledge transmission. TiREASURE provides a model for preservation aligned with European Commission initiatives like the HORIZON program. The methodology involves the use of augmented reality (AR), interactive maps, 3D models, environmental sounds, and storytelling techniques to create immersive experiences that enhance accessibility. As a result, this study offers opportunities to experience natural and cultural routes remotely while also enhancing on-site experiences through digital tools. This approach helps to mitigate issues of abandonment and overtourism, promoting a balanced and sustainable interaction with heritage. Additionally, it emphasizes the potential for interdisciplinary collaboration in creating innovative digital heritage solutions.