Master Degree / Yüksek Lisans Tezleri
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/11147/3008
Browse
3 results
Search Results
Master Thesis Pergamondaki Gymnasium'un Doğu Hamamının Taş Duvarlarındaki Bozulma Problemlerinin Değerlendirilmesi(2025) Uğurlu Sağın, Elif; Sağın, Elif Uğurlu; 01. Izmir Institute of Technology; 02. Faculty of Architecture; 02.01. Department of Conservation and Restoration of Cultural HeritageAntik yapılar, bütünlüklerini tehdit eden sürekli bozunma süreçleriyle karşı karşıyadır; bu gerçek koruma kararlarında mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır. Bu çalışma, Pergamon Gymnasiumu'nun Doğu Hamamı'ndaki andezit taş duvarlarda görülen bozulmaları mirasın korunumu perspektifiyle inceler. Uzun süreli atmosferik etkilenime açık yerüstü bölümler, yeraltındaki kalıntılardan farklı bozulma örüntüleri sergiler. Başlıca mekanizmalar tuz kristalleşmesi, don-çözülme döngüleri ve biyolojik kolonizasyondur; nem ve ısıl gerilmeler zamanla yapısal dayanımı zayıflatır. Saha çalışmalarında çatlaklar, yüzey erozyonu, biyolojik gelişim ve malzeme kaybı gibi bozulma biçimleri kaydedilmiş; bunlar Alman Arkeoloji Enstitüsü'nün (DAI) yüzyılı aşkın arşiv görselleriyle ilişkilendirilmiştir. Bozulmanın mekânsal ve zamansal örüntülerini nicel olarak ortaya koymak için ICOMOS-ISCS standartları ile CBS (GIS) ve fotogrametri gibi sayısal haritalama yöntemleri kullanılmıştır. Bulgular, özellikle nem tutulumunun tuz kaynaklı hasarı hızlandırdığı apsis yüzeylerinde ayrılma ve renk değişiminin baskın olduğunu gösterir. Mikroiklim koşullarına açık kuzeybatı duvarlarındaki kesme taşlarda malzeme kaybı belirgindir; gölgeli güneydoğu cephelerinde ise biyolojik kolonizasyon yoğunlaşır. Oda 9 (Frigidarium) ve Oda 7 (Tepidarium), nem sızması ve tuz taşınımıyla ilişkili en yüksek bozulma yoğunluklarına sahip yüksek riskli alanlar olarak tanımlanmıştır. Sonuç olarak, Doğu Hamamı'ndaki bozulma çevresel etkenler, malzeme özellikleri ve mimari kurgunun bileşik etkisiyle şekillenmektedir. Tarihsel görsellerin çağdaş dijital tanılama ile bütünleştirilmesi, arkeolojik alanlarda taş bozunmasını uzun erimde izlemek için yinelenebilir bir çerçeve sunar.Master Thesis Physical Transformation of Historic Built Environment: the Case of Kestelli Street(01. Izmir Institute of Technology, 2024) Uğurlu Sağın, Elif; Uğurlu Sağın, Elif; Sağın, Elif Uğurlu; 02.01. Department of Conservation and Restoration of Cultural Heritage; 02. Faculty of Architecture; 01. Izmir Institute of TechnologyKestelli Caddesi'nin de içinde bulunduğu İzmir Tarihi Kent Merkezi, Tarih boyunca çeşitli medeniyetlere ev sahipliği yapmış, birçok tarihi ve kültürel mirası içinde barındıran çok katmanlı bir alandır. Cumhuriyet'in ilanı ile birlikte tarihte meydana gelen gelişmelerle ortaya çıkan kırılma noktaları, ticari, sosyal ve demografik olmak üzere birçok faktörde değişimlere sebep olmuştur. Yaşanan dönüşümlerin paralelinde 20.yy'ın son çeyreğinden itibaren başlayan koruma ve planlama çalışmaları ile birlikte bölgenin muhafaza edilmesi için ilk adımlar atılmıştır. Çalışmanın amacı, Kestelli Caddesi'nde Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan bu yana meydana gelen fiziksel dönüşümlerin çeşitli periyotlarda her yönüyle ele alınarak tespit edilmesidir. Çalışma kapsamında, eski haritalar, hava fotoğrafları ve eski belgeler incelenerek ve karşılaştırmalı yöntem ile Kestelli'nin son 100 yılda İzmir tarihi ve planlama çalışmaları çerçevesinde dönüşümü 4 periyot içerisinde incelenmiştir. Kestelli Caddesi, planlama ve tescil kararları, doluluk oranı, fonksiyon, parsel organizasyonları,kat yükseklikleri, inşaa teknikleri, korunmuşluk durumu ve mimari elemanlar çerçevesinde incelenmiş ve karşılaştırmalı yöntem kullanılarak alanın geçirdiği dönüşüm analiz edilmiştir. Böylece kentin geçmişten günümüze dönüşümünün aydınlatılması, değişen ekonomik ve sosyal unsurların ve yapılan planlama çalışmalarının kente etkisinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Alanda yapılan analizler sonucunda özellikle bögenin değerlerine saygı duymayan ve zarar veren kontrolsüz uygulamaların son yıllarda artarak devam etttiği, böylece Kestelli Caddesi'nin, sahip olduğu tarihi, mimari ve sosyal değerlerini kaybetme tehtidi altına girdiği tespit edilmiştir. Kestelli Caddesi'nin sahip olduğu değer ile bir bütün olarak korunması, kentin kimliğinin ve kültürel mirasının geleceğe taşınması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çerçevede çalışma kapsamında ele edilen verilerin yapılacak planlama ve koruma çalışmaları için rehber olması hedeflenmiştir.Master Thesis Characteristics of Mortars and Plasters of Some Bath Buildings From Aydinoğullari Principality in Selçuk, İzmir(01. Izmir Institute of Technology, 2024) Bilekli, Rabia Nur; Uğurlu Sağın, Elif; Sağın, Elif Uğurlu; 02.01. Department of Conservation and Restoration of Cultural Heritage; 02. Faculty of Architecture; 01. Izmir Institute of TechnologyThis study examines the properties of the lime mortar and plaster of Isa Bey Bath, Kale Altı Bath, and Yahşi Bey Bath, the last bath buildings that preserved their authentic material structure from the Aydınoğulları Principality in Selçuk. The basic physical properties, raw material, chemical and mineralogical composition, pozzolanic and hydraulic properties of the mortars and plasters were investigated using RILEM standard test methods, SEM-EDS, XRD, and TGA. The interior walls of the baths exhibit two distinct plaster layers in different colors at the lower and upper levels. Lower-level plasters consist of plaster with natural stone aggregate and Horasan plaster, while upper-level plasters consist of plaster with natural stone aggregate and/or lime plaster. The average density and porosity values of Horasan plasters and plaster with natural stone aggregate were 1.71 - 1.48 g/cm³ and 26.83% - 30.70%, respectively. Plasters with natural stone aggregate have higher lime content and lime/aggregate ratio. The natural aggregates used in the mortars and plasters were derived from a raw material source containing minerals of volcanic origin. Brick aggregates were manufactured using low calcium clay at temperatures below 850 ºC. Mortars and plasters have hydraulic characteristics due to the pozzolanic properties of the aggregates used. Basic physical, chemical, and mineralogical compositions and hydraulic properties of mortars and plasters did not have significant differences according to the buildings. The use of raw materials and production techniques with similar properties to produce hydraulic mortars and plasters in historical bath buildings for many years indicates the continuity of local knowledge.