Master Degree / Yüksek Lisans Tezleri
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/11147/3008
Browse
1 results
Search Results
Now showing 1 - 1 of 1
Master Thesis Pergamondaki Gymnasium'un Doğu Hamamının Taş Duvarlarındaki Bozulma Problemlerinin Değerlendirilmesi(2025) Aksoy, Yağmur; Sağın, Elif UğurluAntik yapılar, bütünlüklerini tehdit eden sürekli bozunma süreçleriyle karşı karşıyadır; bu gerçek koruma kararlarında mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır. Bu çalışma, Pergamon Gymnasiumu'nun Doğu Hamamı'ndaki andezit taş duvarlarda görülen bozulmaları mirasın korunumu perspektifiyle inceler. Uzun süreli atmosferik etkilenime açık yerüstü bölümler, yeraltındaki kalıntılardan farklı bozulma örüntüleri sergiler. Başlıca mekanizmalar tuz kristalleşmesi, don-çözülme döngüleri ve biyolojik kolonizasyondur; nem ve ısıl gerilmeler zamanla yapısal dayanımı zayıflatır. Saha çalışmalarında çatlaklar, yüzey erozyonu, biyolojik gelişim ve malzeme kaybı gibi bozulma biçimleri kaydedilmiş; bunlar Alman Arkeoloji Enstitüsü'nün (DAI) yüzyılı aşkın arşiv görselleriyle ilişkilendirilmiştir. Bozulmanın mekânsal ve zamansal örüntülerini nicel olarak ortaya koymak için ICOMOS-ISCS standartları ile CBS (GIS) ve fotogrametri gibi sayısal haritalama yöntemleri kullanılmıştır. Bulgular, özellikle nem tutulumunun tuz kaynaklı hasarı hızlandırdığı apsis yüzeylerinde ayrılma ve renk değişiminin baskın olduğunu gösterir. Mikroiklim koşullarına açık kuzeybatı duvarlarındaki kesme taşlarda malzeme kaybı belirgindir; gölgeli güneydoğu cephelerinde ise biyolojik kolonizasyon yoğunlaşır. Oda 9 (Frigidarium) ve Oda 7 (Tepidarium), nem sızması ve tuz taşınımıyla ilişkili en yüksek bozulma yoğunluklarına sahip yüksek riskli alanlar olarak tanımlanmıştır. Sonuç olarak, Doğu Hamamı'ndaki bozulma çevresel etkenler, malzeme özellikleri ve mimari kurgunun bileşik etkisiyle şekillenmektedir. Tarihsel görsellerin çağdaş dijital tanılama ile bütünleştirilmesi, arkeolojik alanlarda taş bozunmasını uzun erimde izlemek için yinelenebilir bir çerçeve sunar.
